“Öğrenci kitabı okudu.” cümlesindeki okumak ile “Öğrenci eve gitti.” cümlesindeki gitmek fiillerinin nesneyle ilişkileri aynı değildir. İlk cümlede “Neyi okudu?” sorusuna kitabı cevabı verilebilir; ikinci cümlede ise “Neyi gitti?” sorusu anlamlı değildir. Bu ayrım, geçişli fiili anlamanın temelidir. Geçişli fiil, nesne alabilen fiildir. Ancak burada önemli bir ayrıntı vardır: Bir fiilin geçişli sayılması için nesnenin … Devamını oku
“Öğrenci soruyu çözdü.” ve “Soru çözüldü.” cümleleri aynı eylemi anlatır; ancak bu eylemin cümlede sunuluş biçimi farklıdır. İlk cümlede işi yapan kişi açıkça belliyken ikinci cümlede işi yapan belirtilmemiş, eylemden etkilenen unsur öne çıkarılmıştır. Fiilde çatı, fiilin cümlede özne ve nesneyle kurduğu ilişkiyi inceleyen dil bilgisi konusudur. Bir fiilin çatısını belirlemek için yalnızca aldığı eke … Devamını oku
Fiillerin bildirdiği hareketler aynı nitelikte değildir. Bazı fiiller, öznenin bilinçli olarak gerçekleştirdiği ve başka bir varlığı doğrudan etkileyen işleri anlatır. “Öğrenci soruyu çözdü.” cümlesindeki çözdü fiili buna örnektir. Çözme işini öğrenci yapmış, bu işten etkilenen varlık ise soru olmuştur. Bu tür fiillere iş veya kılış fiili denir. İş fiillerini belirlerken en sık kullanılan yöntem, yükleme … Devamını oku