İlgi zamiri, daha önce söylenen ya da anlamdan kolayca çıkarılabilen bir ismin tekrar edilmesini önleyen “-ki” ekidir. Özellikle isim tamlamalarında tamlanan durumundaki varlığın yerini tutar. “Benimki”, “seninki”, “onunki”, “bizimki”, “sizinki” ve “onlarınki” gibi sözcüklerde bulunan “-ki”, ilgi zamiri görevindedir. Örneğin “Benim çantam siyah, seninki mavi.” cümlesindeki “seninki”, “senin çantan” anlamına gelir.
İlgi zamiri, Zamirler konusu içinde incelenir. Ancak Türkçede “ki”; bağlaç, sıfat yapan ek ve ilgi zamiri olarak kullanılabildiği için bu yapıların birbirinden doğru biçimde ayrılması gerekir.
İçindekiler
- İlgi Zamiri Nedir?
- İlgi Zamirinin Özellikleri
- İlgi Zamiri Nasıl Bulunur?
3.1. “-ki” Ekini Belirleme
3.2. İsmin Yerine Kullanılıp Kullanılmadığını İnceleme
3.3. Sıfat Yapan “-ki” ve Bağlaç Olan “ki” ile Karıştırmama - İlgi Zamiri Örnekleri
- İlgi Zamiri ile Sıfat Yapan “-ki” Arasındaki Fark
- İlgi Zamiri ile İşaret Zamiri Arasındaki Fark
- İlgi Zamiri ile Belgisiz Zamir Arasındaki Fark
- TYT Türkçe’de İlgi Zamiri Nasıl Sorulur?
- İlgi Zamirinde Sık Yapılan Hatalar
- Açıklamalı Mini Test
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
1. İlgi Zamiri Nedir?
İlgi zamiri, bir isim tamlamasında tamlanan durumundaki ismin yerini tutan “-ki” ekidir. Bu ek, daha önce sözü edilen varlığın tekrar edilmesini önleyerek anlatımı daha kısa ve akıcı hâle getirir.
Örnek:
Benim kalemim kırmızı, senin kalemin mavidir.
Bu cümlede “kalem” sözcüğü iki kez kullanılmıştır. İkinci kullanımda tekrarın önüne geçmek için ilgi zamirinden yararlanılabilir:
Benim kalemim kırmızı, “seninki” mavidir.
Buradaki “seninki”, “senin kalemin” anlamına gelir. “-ki” eki “kalem” isminin yerini tuttuğu için ilgi zamiridir.
Başka bir örnek:
Bizim evimiz küçük, onların evi büyüktür.
Bu cümle ilgi zamiri kullanılarak şöyle söylenebilir:
Bizim evimiz küçük, “onlarınki” büyüktür.
“Onlarınki” sözcüğünde bulunan “-ki”, “ev” isminin yerini tutmuştur.
Önemli: İlgi zamiri tek başına kullanılan bağımsız bir sözcük değildir. Kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılan bir ektir.
İlgi zamiri çoğunlukla ilgi hâli eki almış sözcüklere gelir:
- Benim + ki → “benimki”
- Senin + ki → “seninki”
- Onun + ki → “onunki”
- Bizim + ki → “bizimki”
- Sizin + ki → “sizinki”
- Onların + ki → “onlarınki”
| İlgi Zamirli Sözcük | Yerini Tuttuğu İfade | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| “Benimki” | Benim kitabım, çantam, kalemim vb. | “Benimki” masanın üzerinde. |
| “Seninki” | Senin kitabın, çantan, kalemin vb. | “Seninki” daha yeni görünüyor. |
| “Onunki” | Onun kitabı, çantası, kalemi vb. | “Onunki” dün kaybolmuş. |
| “Bizimki” | Bizim evimiz, arabamız vb. | “Bizimki” oldukça eski. |
| “Sizinki” | Sizin eviniz, arabanız vb. | “Sizinki” daha genişmiş. |
| “Onlarınki” | Onların evi, arabası vb. | “Onlarınki” bahçeli bir ev. |
Not: İlgi zamirinin hangi ismin yerini tuttuğu her zaman sözcüğün kendisinden anlaşılmaz. Bunun için cümlenin önceki bölümüne veya metnin bağlamına bakmak gerekir.
Örnek:
Ayşe’nin çantası siyah, Zeynep’inki beyazdır.
Bu cümlede “Zeynep’inki”, “Zeynep’in çantası” anlamındadır. Yerine geçen ismin “çanta” olduğu, cümlenin ilk bölümünden anlaşılmaktadır.
İlgi zamiri de Kişi Zamiri, İşaret Zamiri, Belgisiz Zamir, Soru Zamiri ve Dönüşlülük Zamiri gibi isimlerin yerini tutar. Ancak diğer zamirlerden farklı olarak bir ek biçiminde kullanılır.
2. İlgi Zamirinin Özellikleri
İlgi zamirinin temel özelliği, bir ismin yerini tutarak sözcük tekrarını önlemesidir. Özellikle karşılaştırma yapılan cümlelerde sıkça kullanılır.
İlgi zamirinin başlıca özellikleri şunlardır:
- “-ki” ekiyle oluşturulur.
- Bir ismin yerini tutar.
- Kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır.
- Genellikle ilgi hâli eki almış sözcüklerden sonra gelir.
- İsim tamlamalarında tamlananın yerini tutar.
- Sözcük tekrarını önler.
- Cümlede isim gibi görev yapar.
- Hâl ve çokluk ekleri alabilir.
- Büyük ünlü uyumuna uymaz.
- Sıfat yapan “-ki” ve bağlaç olan “ki” ile karıştırılabilir.
Örnek:
Benim telefonum yeni, “seninki” eski.
Bu cümlede “seninki”, “senin telefonun” anlamındadır.
Örnek:
Bu ayakkabılardan “benimkini” getirir misin?
Buradaki “benimkini”, “benim ayakkabımı” anlamında kullanılmıştır. İlgi zamiri belirtme hâl eki almıştır.
Başka bir örnek:
“Sizinkilere” haber verdik.
Bu cümlede “sizinkilere” sözcüğü, bağlama göre “sizin ailenize”, “sizin arkadaşlarınıza” veya “sizin yakınlarınıza” anlamında kullanılabilir. İlgi zamiri önce çokluk, ardından yönelme hâl eki almıştır.
İlgi Zamirinin Ek Almış Biçimleri
| Biçim | Aldığı Ek | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| “Benimki” | Yalın hâl | “Benimki” daha ağır. |
| “Seninkini” | Belirtme hâli | “Seninkini” masaya bıraktım. |
| “Onunkine” | Yönelme hâli | Bu renk “onunkine” benziyor. |
| “Bizimkinde” | Bulunma hâli | Bu özellik “bizimkinde” yok. |
| “Sizinkinden” | Ayrılma hâli | “Sizinkinden” daha hızlı çalışıyor. |
| “Onlarınkiler” | Çokluk eki | “Onlarınkiler” henüz gelmedi. |
Dikkat: İlgi zamirinden sonra gelen ekler, sözcüğün türünü değiştirmez. “Benimki”, “benimkini” ve “benimkinden” biçimlerinin tamamında ilgi zamiri bulunur.
İlgi zamirli sözcükler cümlede farklı öge görevlerinde kullanılabilir.
Örnek:
“Benimki” daha güzel oldu.
Bu cümlede “benimki” özne görevindedir.
Başka bir örnek:
“Seninkini” çok beğendim.
Buradaki “seninkini” belirtili nesnedir.
Örnek:
“Onunkine” dikkatlice baktı.
Bu cümlede “onunkine” dolaylı tümleç görevindedir.
Sözcüklerin cümlede üstlendiği görevler hakkında daha ayrıntılı bilgi için [Cümlenin Ögeleri] konusu incelenebilir.
3. İlgi Zamiri Nasıl Bulunur?
İlgi zamirini bulmak için cümledeki her “ki” yapısını ilgi zamiri kabul etmek doğru değildir. Öncelikle “-ki” ekinin bir ismin yerini tutup tutmadığı incelenmelidir.
İlgi zamirini bulmak için şu üç adım izlenebilir:
3.1. “-ki” Ekini Belirleme
İlk olarak cümlede bir sözcüğe bitişik yazılan “-ki” eki bulunur.
Örnek:
Benim çantam ağır, “seninki” daha hafif.
Bu cümlede “-ki”, “senin” sözcüğüne bitişik yazılmıştır.
Başka bir örnek:
Bizim araba eskiydi, “onlarınki” yeniydi.
Burada “-ki”, “onların” sözcüğüne eklenmiştir.
Ancak bitişik yazılan her “-ki” ilgi zamiri değildir. Bir sonraki aşamada ekin görevine bakılmalıdır.
3.2. İsmin Yerine Kullanılıp Kullanılmadığını İnceleme
“-ki” ekinin bir ismin yerini tutup tutmadığı kontrol edilir. Ek çıkarıldığında veya yerine uygun bir isim getirildiğinde anlam tamamlanıyorsa ilgi zamiri vardır.
Örnek:
Benim kitabım yeni, “seninki” eski.
“Seninki” yerine “senin kitabın” getirilebilir:
Benim kitabım yeni, senin kitabın eski.
Bu nedenle “-ki” ilgi zamiridir.
Örnek:
Ayşe’nin cevabı doğru, Mehmet’inki yanlıştı.
“Mehmet’inki”, “Mehmet’in cevabı” anlamındadır. “-ki”, “cevap” isminin yerini tutmuştur.
Unutmayın: İlgi zamirini bulmanın en güvenilir yolu, “-ki” ekinin yerine daha önce sözü edilen ismi getirmektir.
3.3. Sıfat Yapan “-ki” ve Bağlaç Olan “ki” ile Karıştırmama
Türkçede “ki” üç farklı görevde kullanılabilir:
- İlgi zamiri olan “-ki”
- Sıfat yapan “-ki”
- Bağlaç olan “ki”
Örnek:
Benim kalemim kırmızı, “seninki” mavidir.
Buradaki “-ki”, “kalem” isminin yerini tuttuğu için ilgi zamiridir.
Başka bir örnek:
Masadaki kitap benim.
“Masadaki” sözcüğündeki “-ki”, “kitap” ismini belirttiği için sıfat yapan ektir.
Örnek:
Biliyorum ki sen de geleceksin.
Bu cümlede “ki” ayrı yazılmış ve iki yargıyı birbirine bağlamıştır. Bu nedenle bağlaçtır.
| Kullanım | Örnek | Görevi |
|---|---|---|
| İlgi zamiri | Benimki kayboldu. | “Benim eşyam” anlamında ismin yerini tutar. |
| Sıfat yapan “-ki” | Masadaki kitap kayboldu. | “Kitap” ismini belirtir. |
| Bağlaç olan “ki” | Anladım ki geç kalmışız. | İki yargıyı birbirine bağlar. |
Önemli: İlgi zamiri isim yerine geçer, sıfat yapan “-ki” bir ismi belirtir, bağlaç olan “ki” ise sözcükleri veya cümleleri birbirine bağlar.
4. İlgi Zamiri Örnekleri
İlgi zamiri günlük konuşmalarda, yazılı anlatımlarda ve sınav sorularında sıkça kullanılır. Bu ek, daha önce sözü edilen bir ismin tekrar edilmesini önler. İlgi zamirini doğru belirlemek için “-ki” ekinin hangi ismin yerini tuttuğunu bulmak gerekir.
En sık kullanılan ilgi zamirli yapılar şunlardır:
- “Benimki”
- “Seninki”
- “Onunki”
- “Bizimki”
- “Sizinki”
- “Onlarınki”
- “Ayşe’ninki”
- “Mehmet’inki”
- “Benimkiler”
- “Seninkini”
- “Onunkine”
- “Bizimkinden”
Dikkat: İlgi zamirinin yerini tuttuğu isim her zaman sözcüğün içinde açıkça görülmez. Bu isim, cümlenin önceki bölümünden veya anlatımın bağlamından anlaşılır.
4.1. Günlük Hayattan İlgi Zamiri Örnekleri
Örnek:
Benim çantam ağır, “seninki” daha hafif.
Bu cümlede “seninki”, “senin çantan” anlamında kullanılmıştır. “-ki” eki “çanta” isminin yerini tuttuğu için ilgi zamiridir.
Başka bir örnek:
Bizim evimiz merkeze uzak, “onlarınki” daha yakın.
Buradaki “onlarınki”, “onların evi” anlamına gelir.
Örnek:
Ben kırmızı kalemi aldım, “seninkini” masaya bıraktım.
Bu cümlede “seninkini”, “senin kalemini” karşılamaktadır. İlgi zamiri belirtme hâl eki almıştır.
Örnek:
Bu bilgisayar “benimkinden” daha hızlı çalışıyor.
Buradaki “benimkinden”, “benim bilgisayarımdan” anlamındadır.
Örnek:
Ayakkabılardan “onunkine” benzeyen bir çift seçtim.
Bu cümlede “onunkine”, “onun ayakkabısına” karşılık gelmektedir.
Başka bir örnek:
Bizim çocuklar dışarıda, “sizinkiler” nerede?
Buradaki “sizinkiler”, bağlama göre “sizin çocuklarınız” anlamında kullanılmıştır. İlgi zamiri çokluk eki almıştır.
Not: “Bizimki”, “sizinki” gibi sözcükler günlük konuşmada bazen aile bireylerini, eşleri, çocukları veya bir gruba ait kişileri karşılayabilir. Yerine geçen ismi anlamak için bağlama bakılmalıdır.
4.2. TYT Tarzı İlgi Zamiri Örnekleri
TYT Türkçe sorularında ilgi zamiri çoğunlukla sıfat yapan “-ki” ve bağlaç olan “ki” ile karşılaştırılır.
Örnek:
Ayşe’nin kompozisyonu oldukça başarılıydı, Mehmet’inki ise bazı eksikler taşıyordu.
Bu cümlede “Mehmet’inki”, “Mehmet’in kompozisyonu” anlamındadır. “-ki”, isim yerine geçtiği için ilgi zamiridir.
Başka bir örnek:
Benim cevabım doğruydu, “seninki” yanlıştı.
Buradaki “seninki”, “senin cevabın” anlamında kullanılmıştır.
Örnek:
Bu şiirin dili, ötekininkinden daha sadedir.
“Ötekininkinden” sözcüğündeki “-ki”, “öteki şiirin dili” anlamını karşılar.
Örnek:
Bizim sınıfın başarısı, “onlarınkinden” daha yüksekti.
Buradaki “onlarınkinden”, “onların sınıfının başarısından” anlamındadır.
Örnek:
Yazarın ilk romanı uzun, ikincisininki daha kısa cümlelerden oluşuyor.
Bu cümlede “ikincisininki”, “ikinci romanın cümleleri” anlamını karşılamaktadır.
İlgi zamirleri farklı ekler alarak kullanılabilir:
| İlgi Zamirli Biçim | Yerine Geçen İfade | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| “Benimki” | Benim kitabım | “Benimki” yeni baskı. |
| “Seninkini” | Senin kitabını | “Seninkini” dün okudum. |
| “Onunkine” | Onun kitabına | Bu kapak “onunkine” benziyor. |
| “Bizimkinde” | Bizim kitabımızda | Bu bölüm “bizimkinde” yok. |
| “Sizinkinden” | Sizin kitabınızdan | Bu eser “sizinkinden” daha uzun. |
| “Onlarınkiler” | Onların kitapları | “Onlarınkiler” rafta duruyor. |
Önemli: İlgi zamirine gelen çekim ekleri, doğrudan “-ki” ekinden sonra gelir. Sözcüğün hangi ismin yerini tuttuğu mutlaka cümlenin anlamından belirlenmelidir.
5. İlgi Zamiri ile Sıfat Yapan “-ki” Arasındaki Fark
İlgi zamiri ile sıfat yapan “-ki” arasındaki fark, bu konunun en önemli bölümüdür. Her iki yapı da sözcüğe bitişik yazılır; ancak cümledeki görevleri birbirinden tamamen farklıdır.
Temel kural şudur:
- İlgi zamiri olan “-ki”, bir ismin yerini tutar.
- Sıfat yapan “-ki”, bir ismi belirtir ve o isimden önce kullanılır.
Örnek:
Benim kitabım yeni, “seninki” eski.
Bu cümlede “seninki”, “senin kitabın” anlamındadır. “-ki” isim yerine geçtiği için ilgi zamiridir.
Başka bir örnek:
Masadaki kitap yenidir.
Buradaki “-ki”, “masa” sözcüğüne gelmiş ve “kitap” ismini belirtmiştir. İsim yerine geçmediği için sıfat yapan ektir.
| İlgi Zamiri | Sıfat Yapan “-ki” | Açıklama |
|---|---|---|
| “Benimki” kayboldu. | Masadaki kalem kayboldu. | İlkinde isim yerine geçer, ikincisinde ismi belirtir. |
| “Seninki” daha güzel. | Dünkü film daha güzeldi. | İlkinde “senin eşyan” anlamı vardır, ikincisinde “film” belirtilmiştir. |
| “Onlarınki” bahçeli. | Bahçedeki ev büyüktür. | İlkinde “ev” ismi yerine kullanılmış, ikincisinde “ev” ismi belirtilmiştir. |
5.1. İlgi Zamirini Belirleme
İlgi zamirini belirlemek için “-ki” ekli sözcüğün yerine daha önce sözü edilen bir isim getirilir.
Örnek:
Benim çantam siyah, “seninki” beyazdır.
“Seninki” yerine “senin çantan” getirilebilir. Bu nedenle ilgi zamiridir.
5.2. Sıfat Yapan “-ki”yi Belirleme
Sıfat yapan **“-ki”**den sonra genellikle açıkça bir isim gelir.
Örnek:
Dolaptaki tabaklar temizdir.
Buradaki “-ki”, “tabaklar” ismini belirtmektedir.
Başka bir örnek:
Yarınki toplantı ertelendi.
“-ki”, “toplantı” ismini zaman bakımından belirtmiştir.
Unutmayın: İlgi zamiri isim yerine geçer; sıfat yapan “-ki” ise isimden önce gelir ve onu niteler ya da belirtir.
6. İlgi Zamiri ile Bağlaç Olan “ki” Arasındaki Fark
İlgi zamiri ile bağlaç olan “ki”, hem yazım hem de görev bakımından birbirinden ayrılır.
- İlgi zamiri olan “-ki” kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır.
- Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır.
- İlgi zamiri bir ismin yerini tutar.
- Bağlaç olan “ki” sözcükleri veya cümleleri birbirine bağlar.
Örnek:
Benim kalemim kırmızı, “seninki” mavidir.
Buradaki “-ki” ilgi zamiridir.
Başka bir örnek:
Biliyorum ki sen de geleceksin.
Bu cümlede “ki” iki yargıyı birbirine bağladığı için bağlaçtır.
| Özellik | İlgi Zamiri “-ki” | Bağlaç Olan “ki” |
|---|---|---|
| Yazımı | Bitişik yazılır. | Ayrı yazılır. |
| Görevi | Bir ismin yerini tutar. | Cümleleri veya sözcükleri bağlar. |
| Örnek | “Benimki” kırıldı. | Biliyorum ki gelecek. |
Dikkat: Yalnızca yazıma bakmak çoğu zaman yardımcı olur; ancak asıl ölçüt sözcüğün cümledeki görevidir.
7. İlgi Zamiri ile İşaret Zamiri Arasındaki Fark
İlgi zamiri ile İşaret Zamiri isimlerin yerine kullanılmaları bakımından benzerdir. Ancak ilgi zamiri aitlik ilişkisi kurarken işaret zamiri bir varlığı gösterir.
| Özellik | İlgi Zamiri | İşaret Zamiri |
|---|---|---|
| Temel anlam | Aitlik ve ilgi | Gösterme |
| Yapısı | “-ki” ekiyle oluşur. | Bağımsız sözcüktür. |
| Örnekler | “benimki”, “seninki”, “onlarınki” | “bu”, “şu”, “o”, “bunlar” |
Örnek:
“Benimki” masanın üzerinde.
Bu cümlede sözü edilen varlığın konuşana ait olduğu belirtilmiştir.
Başka bir örnek:
“Bu” masanın üzerinde.
Buradaki “bu”, belirli bir varlığı işaret ettiği için işaret zamiridir.
Önemli: İlgi zamirinde bir aitlik ilişkisi vardır. İşaret zamirinde ise varlığı gösterme anlamı bulunur.
8. TYT Türkçe’de İlgi Zamiri Nasıl Sorulur?
İlgi zamiri, TYT Türkçe’de en çok zamir türlerini ayırt etmeye yönelik sorularda karşımıza çıkar. Özellikle ilgi zamiri olan “-ki” ile sıfat yapan “-ki” ve bağlaç olan “ki” arasındaki farkı ölçen sorular sıkça sorulur.
TYT’de en sık karşılaşılan soru biçimleri şunlardır:
- İlgi zamirinin bulunduğu cümleyi bulma
- İlgi zamiri ile sıfat yapan **“-ki”**yi ayırt etme
- İlgi zamiri ile bağlaç olan “ki”yi ayırt etme
- “-ki” ekinin görevini belirleme
- Zamir türlerini karşılaştırma
Örnek Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgi zamiri kullanılmıştır?
A) Bahçedeki ağaçlar çiçek açtı.
B) Benim kitabım yeni, seninki eski.
C) Biliyorum ki yarın geleceksin.
D) Evdeki eşyaları topladık.
Cevap: B
Açıklama: “Seninki”, “senin kitabın” anlamında kullanılmıştır. “-ki” bir ismin yerini tuttuğu için ilgi zamiridir. A ve D seçeneklerinde sıfat yapan “-ki”, C seçeneğinde ise bağlaç olan “ki” vardır.
Örnek Soru 2
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ilgi zamiri vardır?
A) Dünkü sınav oldukça kolaydı.
B) Bu masadaki kitap benim.
C) Bizimki daha sessiz çalışıyor.
D) Demek ki haklıymışsın.
Cevap: C
Açıklama: “Bizimki”, “bizim bilgisayarımız”, “bizim arabamız” gibi daha önce sözü edilen bir ismin yerini tuttuğu için ilgi zamiridir.
Örnek Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgi zamiri kullanılmamıştır?
A) Benimki kırıldı.
B) Onunki daha pahalı.
C) Okuldaki öğrenciler geziye çıktı.
D) Sizinkini dün teslim ettim.
Cevap: C
Açıklama: “Okuldaki” sözcüğündeki “-ki”, “öğrenciler” ismini belirttiği için sıfat yapan ektir. Diğer seçeneklerde “-ki”, isimlerin yerini tuttuğundan ilgi zamiridir.
Önemli: TYT’de ilgi zamiri sorularını çözerken önce “-ki” ekinin isim yerine mi geçtiğine, yoksa bir ismi mi belirttiğine bakılmalıdır.
9. İlgi Zamirinde Sık Yapılan Hatalar
İlgi zamiri konusunda yapılan yanlışların büyük bölümü, “-ki” ekinin görevlerinin karıştırılmasından kaynaklanır.
1. Her “-ki” ekini ilgi zamiri sanmak
Yanlış değerlendirme:
Masadaki kitap benim.
Buradaki “-ki” ilgi zamiri değildir.
Doğrusu:
“-ki”, “kitap” ismini belirttiği için sıfat yapan ektir.
2. İlgi zamirini sıfat yapan “-ki” ile karıştırmak
Yanlış değerlendirme:
Benimki daha yeni.
Bazı öğrenciler buradaki **“-ki”**yi sıfat yapan ek olarak değerlendirebilir.
Doğrusu:
“Benimki”, “benim kitabım”, “benim kalemim” gibi bir ismin yerini tuttuğu için ilgi zamiridir.
3. İlgi zamirini bağlaç olan “ki” ile karıştırmak
Yanlış değerlendirme:
Biliyorum ki doğru söylüyorsun.
Bu cümledeki “ki” ilgi zamiri değildir.
Doğrusu:
Buradaki “ki”, iki cümleyi birbirine bağlayan bağlaçtır.
4. İlgi zamirinin yerine geçen ismi bulamamak
Bazı öğrenciler ilgi zamirinin hangi ismi karşıladığını belirleyemediği için yanlış sonuca ulaşır.
Örnek:
Ayşe’nin çantası yeni, Zeynep’inki eski.
Burada “Zeynep’inki”, “Zeynep’in çantası” anlamındadır.
Yerine geçen isim “çanta”dır.
5. Ek aldığı için ilgi zamiri olmadığını düşünmek
İlgi zamiri, isim gibi çekimlenebilir.
Örnek:
- “Benimkini”
- “Seninkine”
- “Onunkinden”
- “Bizimkiler”
Bu ekler, ilgi zamirinin görevini değiştirmez.
Unutmayın: İlgi zamirini bulmanın en kolay yolu, “-ki” ekli sözcüğün yerine daha önce geçen ismi getirmektir. Cümle anlamlı kalıyorsa “-ki” ilgi zamiridir.
10. Açıklamalı Mini Test
İlgi zamiri konusunu pekiştirmek için aşağıdaki soruları çözebilirsiniz.
Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgi zamiri kullanılmıştır?
A) Masadaki kitap bana ait.
B) Benimki daha kalın.
C) Dünkü maç çok heyecanlıydı.
D) Biliyorum ki haklısın.
Cevap: B
Açıklama: “Benimki”, “benim kitabım” anlamında kullanılmıştır. “-ki” isim yerine geçtiği için ilgi zamiridir.
Soru 2
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ilgi zamiri vardır?
A) Bahçedeki çiçekler açtı.
B) Sizinkini dün gördüm.
C) Demek ki geç kalacağız.
D) Evdeki eşyalar taşındı.
Cevap: B
Açıklama: “Sizinkini”, “sizin eşyanızı” karşılamaktadır. “-ki” isim yerine kullanıldığı için ilgi zamiridir.
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgi zamiri kullanılmamıştır?
A) Onunki daha pahalı.
B) Benimkiler henüz gelmedi.
C) Okuldaki öğrenciler yarışmaya katıldı.
D) Seninkini çok beğendim.
Cevap: C
Açıklama: “Okuldaki” sözcüğündeki “-ki”, “öğrenciler” ismini belirttiği için sıfat yapan ektir.
Soru 4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgi zamiri ile sıfat yapan “-ki” birlikte kullanılmıştır?
A) Benimki daha güzel.
B) Masadaki kalem kırıldı.
C) Masadaki kalem seninkiyle aynı renk.
D) Biliyorum ki yarın geleceksin.
Cevap: C
Açıklama: “Masadaki” sözcüğündeki “-ki” sıfat yapan ektir. “Seninkiyle” sözcüğündeki “-ki” ise ilgi zamiridir.
Soru 5
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgi zamiri vardır?
A) Evdeki çocuklar uyuyor.
B) Bu seninki mi?
C) Dünkü sınav zordu.
D) Anladım ki haklıymışsın.
Cevap: B
Açıklama: “Seninki”, “senin eşyan” anlamında kullanılmıştır. “-ki” isim yerine geçtiği için ilgi zamiridir.
11. Sık Sorulan Sorular
İlgi zamiri nedir?
İlgi zamiri, bir ismin tekrar edilmesini önlemek amacıyla kullanılan ve isim yerine geçen “-ki” ekidir. Genellikle isim tamlamalarında tamlananın yerini tutar.
İlgi zamiri nasıl bulunur?
Öncelikle cümlede “-ki” ekli bir sözcük aranır. Daha sonra bu ekin bir ismin yerini tutup tutmadığı incelenir. Yerine daha önce geçen isim getirilebiliyorsa ilgi zamiri vardır.
İlgi zamiri ile sıfat yapan “-ki” arasındaki fark nedir?
İlgi zamiri isim yerine geçer.
Örnek:
“Benimki” kırıldı.
Sıfat yapan “-ki” ise isimden önce gelir ve onu belirtir.
Örnek:
Bahçedeki ağaçlar büyüdü.
İlgi zamiri ile bağlaç olan “ki” nasıl ayırt edilir?
İlgi zamiri bitişik yazılır ve isim yerine geçer.
Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır ve cümleleri birbirine bağlar.
İlgi zamiri ek alabilir mi?
Evet. İlgi zamiri isim çekim ekleri alabilir.
Örnek:
- “Benimkini”
- “Seninkine”
- “Onunkinden”
- “Bizimkiler”
TYT’de ilgi zamiri konusu nasıl sorulur?
TYT Türkçe’de ilgi zamiri en çok sıfat yapan “-ki” ve bağlaç olan “ki” ile karşılaştırılarak sorulur. Bu nedenle “-ki” ekinin cümledeki görevini doğru belirlemek büyük önem taşır.
12. Sonuç
İlgi zamiri, Türkçede isimlerin tekrar edilmesini önleyen ve “-ki” ekiyle oluşturulan özel bir zamir türüdür. Özellikle isim tamlamalarında tamlananın yerini tutarak anlatımı daha akıcı ve anlaşılır hâle getirir. Günlük konuşmalarda sık kullanıldığı gibi TYT Türkçe sorularında da düzenli olarak karşımıza çıkar.
Konunun en önemli noktası, ilgi zamiri olan “-ki” ile sıfat yapan “-ki” ve bağlaç olan “ki” arasındaki farkı doğru kavramaktır. Eğer “-ki” bir ismin yerini tutuyorsa ilgi zamiri, bir ismi belirtiyorsa sıfat yapan ek, iki cümleyi birbirine bağlıyorsa bağlaçtır.
Unutmayın: İlgi zamirini belirlemenin en güvenilir yolu, “-ki” ekli sözcüğün yerine daha önce kullanılan ismi getirmektir. Cümle anlamını koruyorsa ilgi zamiri doğru belirlenmiş olur.
İlgi zamiri konusunu daha iyi pekiştirmek için Zamirler ana yazısını yeniden inceleyebilir; ardından Kişi Zamiri, İşaret Zamiri, Belgisiz Zamir, Soru Zamiri ve Dönüşlülük Zamiri başlıklarını okuyarak zamir türleri arasındaki farkları ayrıntılı biçimde öğrenebilirsiniz. Bu bilgiler hem okul sınavlarında hem de TYT Türkçe sorularında size önemli avantaj sağlayacaktır.