Kesinlik bildiren cümleler, bir olayın, durumun ya da düşüncenin hiçbir kuşkuya yer bırakmadan ifade edildiği cümlelerdir. Türkçede anlam bilgisi konuları arasında önemli bir yere sahip olan bu yapı, özellikle TYT Türkçe sorularında öğrencilerin karşısına sıkça çıkmaktadır. Bir cümlenin kesinlik mi, yoksa olasılık ya da tahmin mi bildirdiğini doğru belirlemek; yalnızca bu konu için değil, Cümlede Anlam başlığı altında yer alan pek çok konuyu kavramak için de gereklidir.
ÖSYM’nin son yıllardaki soru mantığı incelendiğinde, kesinlik anlamının çoğu zaman tek başına değil; Olasılık Cümleleri, Tahmin Cümleleri, Varsayım Cümleleri, Öznel Cümle ve Nesnel Cümle gibi konularla birlikte değerlendirildiği görülmektedir. Bu nedenle konuya yalnızca tanım düzeyinde yaklaşmak yerine, farklı anlam özellikleriyle karşılaştırmalı şekilde çalışmak daha doğru olacaktır.
Kesinlik bildiren cümleleri öğrenmek aynı zamanda paragraf sorularında çıkarım yapmayı da kolaylaştırır. Çünkü bir paragrafta anlatıcının hangi yargıları kesin kabul ettiği, hangi noktalarda yorum yaptığı veya hangi durumlarda ihtimal belirttiği ancak anlam özelliklerini doğru ayırt ederek anlaşılabilir. Bu yazıda kesinlik bildiren cümleleri tüm yönleriyle ele alacak, örnekler ve karşılaştırmalarla konuyu kalıcı hâle getireceğiz.
İçindekiler
- Kesinlik Bildiren Cümleler Nedir?
- Kesinlik Bildiren Cümlelerin Özellikleri
- Kesinlik Bildiren İfadeler
- Kesinlik Bildiren Cümleler Nasıl Bulunur?
- Kesinlik Bildiren Cümle Örnekleri
- Kesinlik ve Olasılık Cümleleri Arasındaki Fark
- Kesinlik ve Tahmin Cümleleri Arasındaki Fark
- Kesinlik ve Varsayım Cümleleri Arasındaki Fark
- Kesinlik Bildiren Cümleler Karşılaştırma Tablosu
- TYT Türkçe’de Kesinlik Bildiren Cümleler Nasıl Sorulur?
- Kesinlik Bildiren Cümlelerde Sık Yapılan Hatalar
- Açıklamalı Mini Test
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
1. Kesinlik Bildiren Cümleler Nedir?
Kesinlik bildiren cümleler, anlatılan yargının doğruluğunun veya gerçekleştiğinin net biçimde ifade edildiği cümlelerdir. Bu tür cümlelerde konuşan kişi herhangi bir ihtimalden söz etmez, tahminde bulunmaz ve varsayım kurmaz. Söylediği yargıyı kesin bilgi olarak sunar.
Örneğin:
- Bu eser Servetifünun Dönemi’nde yazılmıştır.
- Toplantı saat onda başladı.
- Sonuçlar bugün açıklandı.
- Yarın okulda tören yapılacak.
Bu cümlelerde anlatılan durumlar kesin olarak verilmiştir. Okuyucuya herhangi bir belirsizlik bırakılmaz.
Buna karşılık aşağıdaki cümlelerde kesinlik bulunmaz:
- Bu eser Servetifünun Dönemi’nde yazılmış olabilir.
- Toplantı saat onda başlamış olmalı.
- Sonuçlar bugün açıklanabilir.
- Yarın okulda tören yapılabilir.
Bu örneklerde ihtimal veya tahmin anlamı bulunduğu için kesinlikten söz edilemez.
1.1. Kesinlik Kavramı
Kesinlik, bir olayın veya bilginin doğruluğundan emin olunması durumudur. Türkçede bu anlam bazen doğrudan bir bilgiyle, bazen de kullanılan sözcüklerle sağlanır.
Örneğin:
- Ankara Türkiye’nin başkentidir.
- Dünya Güneş’in etrafında döner.
- Türk Dil Kurumu 1932 yılında kurulmuştur.
Bu cümlelerde anlatılan bilgiler tartışmaya açık değildir. Bu nedenle kesinlik bildirirler.
Kesinlik yalnızca bilimsel veya tarihî bilgilerde görülmez. Günlük hayatta da sıkça kullanılır.
Örnek:
- Otobüs biraz önce hareket etti.
- Öğretmen sınav tarihini açıkladı.
- Kütüphane saat beşte kapanıyor.
Bu cümlelerde de anlatılan olaylar net biçimde verilmiştir.
1.2. Kesinlik Bildiren Cümlelerin TYT Türkçe’deki Önemi
TYT Türkçe’de kesinlik bildiren cümleler çoğu zaman doğrudan sorulmaz. Bunun yerine öğrenciye farklı anlam özellikleri taşıyan cümleler verilir ve bunlardan hangisinin kesinlik bildirdiği sorulur.
Örneğin seçeneklerde şu tür ifadeler bulunabilir:
- olabilir
- sanırım
- galiba
- mutlaka
- kesinlikle
- kuşkusuz
- şüphesiz
Öğrencinin bu ifadelerin cümleye kattığı anlamı doğru yorumlaması gerekir.
Bu nedenle kesinlik konusu yalnızca kendi başına değil, özellikle Olasılık Cümleleri, Tahmin Cümleleri ve Varsayım Cümleleri ile birlikte çalışılmalıdır.
2. Kesinlik Bildiren Cümlelerin Özellikleri
Kesinlik bildiren cümleleri diğer anlam özelliklerinden ayıran bazı temel özellikler vardır. Bu özellikleri bilmek, sorularda doğru seçeneği bulmayı kolaylaştırır.
2.1. Yargı Net ve Açıktır
Kesinlik bildiren cümlelerde anlatılan düşünce açık biçimde ifade edilir. Okuyucunun farklı yorumlar yapmasına neden olacak bir belirsizlik bulunmaz.
Örnek:
- Bu şiirde redif kullanılmıştır.
- Romanın yazarı Recaizade Mahmut Ekrem’dir.
- Sınav saat dokuzda başlayacaktır.
Bu cümlelerde anlatılan durumlar nettir.
2.2. Belirsizlik İçermez
Kesinlik bildiren cümlelerde olayın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda bir tereddüt yoktur.
Örnek:
- Yarışma sonuçları açıklandı.
- Konferans yarın yapılacak.
- Kitap baskıdan çıktı.
Bu cümlelerde herhangi bir ihtimal söz konusu değildir.
2.3. İhtimal Anlamı Taşımaz
Bir cümlede “belki”, “galiba”, “olabilir”, “muhtemelen” gibi ifadeler bulunuyorsa kesinlik anlamı genellikle ortadan kalkar.
Karşılaştırma:
- Bu soru sınavda çıkacak. → Kesinlik
- Bu soru sınavda çıkabilir. → Olasılık
- Ali bugün gelecek. → Kesinlik
- Ali bugün gelebilir. → Olasılık
Bu nedenle cümlede kullanılan tek bir sözcük bile anlamı tamamen değiştirebilir.
2.4. Tahmin İçermez
Kesinlik bildiren cümlelerde anlatıcı çıkarım yapmaz. Yargıyı doğrudan doğruya ifade eder.
Karşılaştırma:
- Eve geldi. → Kesinlik
- Eve gelmiş olmalı. → Tahmin
- Sınavı kazandı. → Kesinlik
- Sınavı kazanmış olmalı. → Tahmin
Özellikle “olmalı” ve “gerek” gibi ifadeler TYT’de öğrencilerin en sık hata yaptığı noktalardan biridir.
2.5. Varsayıma Dayanmaz
Varsayım cümlelerinde gerçekleşmemiş bir durum gerçekleşmiş kabul edilir. Kesinlik cümlelerinde ise böyle bir durum söz konusu değildir.
Karşılaştırma:
- Diyelim ki sınavı kazandın. → Varsayım
- Sınavı kazandın. → Kesinlik
- Tut ki yarın yağmur yağdı. → Varsayım
- Yarın yağmur yağacak. → Kesinlik
Bu ayrım özellikle [Varsayım Cümleleri] konusu ile birlikte öğrenildiğinde çok daha kolay kavranır.
3. Kesinlik Bildiren İfadeler
Kesinlik anlamı bazen doğrudan cümlenin genel yapısından anlaşılırken bazen de kullanılan bazı sözcükler sayesinde güçlenir. Bu nedenle TYT Türkçe’de kesinlik bildiren cümleleri ayırt ederken cümledeki anahtar ifadelere dikkat etmek gerekir.
3.1. Kesinlik Bildiren Sözcükler
Aşağıdaki sözcükler ve söz grupları cümleye çoğu zaman kesinlik anlamı katar:
- Kesinlikle
- Mutlaka
- Elbette
- Şüphesiz
- Kuşkusuz
- Muhakkak
- Her zaman
- Hiçbir zaman
- Asla
- Kesin olarak
Örnekler:
- Bu çalışmayı kesinlikle tamamlayacağız.
- Şüphesiz düzenli çalışma başarıyı artırır.
- Elbette bu kararın sonuçları olacaktır.
- Kuşkusuz kitap okumak kelime dağarcığını geliştirir.
- Bu konu mutlaka tekrar edilmelidir.
Bu sözcükler görüldüğünde ilk akla gelen anlam kesinlik olmalıdır. Ancak her zaman yalnızca sözcüğe bakmak yeterli değildir. Cümlenin tamamı değerlendirilmelidir.
3.2. Kesinlik Her Zaman Sözcüklerle Kurulmaz
Öğrencilerin yaptığı en büyük hatalardan biri, kesinlik bildiren bir sözcük yoksa cümlede kesinlik de yok sanmalarıdır.
Örneğin:
- İstanbul Türkiye’nin en kalabalık şehridir.
- Dede Korkut Hikâyeleri Türk edebiyatının önemli eserleri arasında yer alır.
- Türkçe eklemeli bir dildir.
Bu cümlelerde “kesinlikle”, “elbette” veya “şüphesiz” gibi ifadeler yoktur. Buna rağmen anlatılan bilgiler kesin olarak verildiği için cümleler kesinlik bildirir.
3.3. Kesinlik Bildiren ve Bildirmeyen İfadeler
Aşağıdaki tablo karıştırılan ifadeleri daha net görmeyi sağlar:
| Kesinlik Bildiren | Kesinlik Bildirmeyen |
|---|---|
| Kesinlikle | Belki |
| Şüphesiz | Galiba |
| Elbette | Sanırım |
| Kuşkusuz | Muhtemelen |
| Mutlaka | Olabilir |
| Her zaman | Tahminimce |
Bu tablo özellikle Olasılık Cümleleri ve Tahmin Cümleleri konularını çalışırken oldukça faydalıdır.
4. Kesinlik Bildiren Cümleler Nasıl Bulunur?
Bir cümlenin kesinlik bildirip bildirmediğini anlamak bazen oldukça kolaydır. Ancak bazı sorularda kesinlik anlamı dolaylı olarak verildiği için dikkatli okumak gerekir.
4.1. Yargının Netliğine Bakılmalıdır
Öncelikle cümlede anlatılan durumun net olup olmadığı incelenmelidir.
Örnek:
- Sonuçlar açıklandı.
Bu cümlede olay gerçekleşmiştir. Dolayısıyla kesinlik vardır.
Ancak:
- Sonuçlar açıklanabilir.
cümlesinde olayın gerçekleşeceği kesin değildir.
4.2. İhtimal Sözcükleri Kontrol Edilmelidir
Bir cümlede şu tür ifadeler varsa kesinlik anlamı büyük ölçüde ortadan kalkar:
- Belki
- Galiba
- Sanırım
- Olabilir
- Muhtemelen
Örnek:
- Galiba bugün yağmur yağacak.
Bu cümlede kesinlik değil, tahmin anlamı vardır.
4.3. Tahmin ve Kesinlik Karıştırılmamalıdır
TYT’de öğrencilerin en sık hata yaptığı konulardan biri budur.
Örnek:
- Eve gelmiş olmalı.
Birçok öğrenci bu cümlede kesinlik olduğunu düşünür. Oysa burada çıkarıma dayalı bir yargı vardır. Kesin bilgi yoktur.
Kesinlik örneği:
- Eve geldi.
Bu cümlede olay gerçekleşmiştir.
4.4. Varsayım Yapıları Ayırt Edilmelidir
“Diyelim ki”, “tut ki”, “varsayalım ki” gibi ifadeler kesinliği ortadan kaldırır.
Örnek:
- Diyelim ki sınavı kazandın.
Bu cümlede kesinlik yoktur.
Buna karşılık:
- Sınavı kazandın.
cümlesi kesinlik bildirir.
Bu nedenle Varsayım Cümleleri ile kesinlik bildiren cümleler birlikte çalışılmalıdır.
5. Kesinlik Bildiren Cümle Örnekleri
Konuyu kalıcı hâle getirmenin en etkili yolu bol örnek incelemektir.
5.1. Günlük Hayattan Kesinlik Bildiren Cümleler
- Otobüs beş dakika önce hareket etti.
- Ders saat sekizde başladı.
- Toplantı yarın yapılacak.
- Kitap geçen hafta yayımlandı.
- Elektrikler yeniden geldi.
- Maç bu akşam oynanacak.
- Kütüphane saat beşte kapanıyor.
- Bu ay yeni bir kurs açılacak.
- Yarışma sonuçları duyuruldu.
- Program saat onda başlayacak.
Bu cümlelerin tamamında olaylar net biçimde verilmiştir.
5.2. Eğitim ve Sınav Konulu Örnekler
- TYT sınavı haziran ayında yapılacaktır.
- Bu soru anlam bilgisiyle ilgilidir.
- Öğretmen ödevleri bugün topladı.
- Sınav sonuçları açıklandı.
- Bu konu Türkçe dersinin kapsamındadır.
- Öğrenciler deneme sınavına katıldı.
- Kitapta toplam on iki ünite bulunmaktadır.
- Bu test elli sorudan oluşmaktadır.
5.3. Edebiyat Konularından Örnekler
Turkedebiyati.com yapısına uygun olarak edebiyat örnekleri de inceleyelim.
- Dede Korkut Hikâyeleri Türk edebiyatının önemli eserlerindendir.
- Namık Kemal Tanzimat Dönemi sanatçılarındandır.
- Fuzuli Divan edebiyatının önemli temsilcilerinden biridir.
- Yunus Emre Halk Edebiyatı içerisinde değerlendirilir.
- Ahmet Haşim Fecriati topluluğunda yer almıştır.
5.4. Kesinlik Bildiren Cümlelerde Zaman Kavramı
Bazı öğrenciler gelecek zaman eki bulunan her cümlenin tahmin bildirdiğini düşünür. Bu doğru değildir.
Örnek:
- Toplantı yarın saat onda başlayacak.
Bu cümlede gelecek zamandan söz edilmesine rağmen kesinlik vardır.
Ancak:
- Toplantı yarın saat onda başlayabilir.
cümlesinde olasılık bulunmaktadır.
Bu nedenle zaman ekine değil, cümlenin anlamına odaklanmak gerekir.
6. Kesinlik ve Olasılık Cümleleri Arasındaki Fark
Kesinlik ve olasılık TYT Türkçe’de en çok karıştırılan anlam özelliklerinin başında gelir.
Temel fark şudur:
Kesinlikte yargı nettir.
Olasılıkta ise yargının gerçekleşme ihtimali vardır ancak kesin değildir.
| Kesinlik | Olasılık |
|---|---|
| Bu kitap yarın gelecek. | Bu kitap yarın gelebilir. |
| Sınav sonuçları açıklandı. | Sınav sonuçları bugün açıklanabilir. |
| Toplantı saat üçte başlayacak. | Toplantı saat üçte başlayabilir. |
| Bu şiirde redif vardır. | Bu şiirde redif olabilir. |
ÖSYM özellikle bu tür anlam farklılıklarını seçeneklerde kullanmayı sever.
7. Kesinlik ve Tahmin Cümleleri Arasındaki Fark
Kesinlik ve tahmin anlamları da öğrencilerin sık karıştırdığı konular arasındadır. Bunun temel nedeni, tahmin cümlelerinde bazen yargının gerçekleşmiş gibi görünmesidir. Ancak dikkatli incelendiğinde tahmin cümlelerinde kesin bilgi değil, çıkarım bulunduğu görülür.
7.1. Tahmin Nedir?
Tahmin, eldeki verilere veya gözlemlere dayanarak geleceğe ya da bilinmeyen bir duruma ilişkin çıkarım yapmaktır.
Örnek:
- Bu saatte eve varmış olmalı.
- Hava karardığına göre birazdan yağmur yağacak olabilir.
- Sınavı yüksek puanla kazanmıştır.
Bu cümlelerde konuşan kişi kesin bilgi vermemektedir. Yalnızca bir çıkarım yapmaktadır.
7.2. Kesinlik ve Tahmin Karşılaştırması
| Kesinlik | Tahmin |
|---|---|
| Ali eve geldi. | Ali eve gelmiş olmalı. |
| Sınavı kazandı. | Sınavı kazanmış olmalı. |
| Sonuçlar açıklandı. | Sonuçlar açıklanmış olmalı. |
| Öğretmen sınıfa girdi. | Öğretmen sınıfa girmiş olmalı. |
Kesinlik cümlelerinde olayın gerçekleştiği nettir. Tahmin cümlelerinde ise konuşan kişinin yorumu vardır.
7.3. TYT’de Tahmin ve Kesinlik Nasıl Karıştırılır?
ÖSYM genellikle şu tür ifadeleri seçeneklerde kullanır:
- olmalı
- olsa gerek
- herhalde
- sanırım
- galiba
Bu ifadeler görüldüğünde dikkatli olunmalıdır. Çünkü bunlar çoğu zaman kesinlik değil, tahmin anlamı oluşturur.
Örnek:
“Bu kadar çalıştıysa sınavı kazanmış olmalı.”
İlk bakışta kesin gibi görünse de burada kesin bilgi yoktur. Yalnızca bir çıkarım vardır.
Bu nedenle konu çalışılırken Tahmin Cümleleri yazısıyla birlikte değerlendirilmelidir.
8. Kesinlik ve Varsayım Cümleleri Arasındaki Fark
Kesinlik ile varsayım arasındaki fark çok daha belirgindir. Çünkü varsayım cümlelerinde gerçekleşmemiş bir durum geçici olarak gerçek kabul edilir.
8.1. Varsayım Nedir?
Varsayım, gerçekleşmemiş bir olayın gerçekleşmiş gibi düşünülmesidir.
Bu tür cümlelerde genellikle şu ifadeler kullanılır:
- Diyelim ki
- Tut ki
- Farz edelim ki
- Varsayalım ki
Örnek:
- Diyelim ki sınavı kazandın.
- Tut ki yarın yağmur yağdı.
- Varsayalım ki bu eser kayboldu.
Bu cümlelerde anlatılan olaylar kesin değildir.
8.2. Kesinlik ve Varsayım Karşılaştırması
| Kesinlik | Varsayım |
|---|---|
| Sınavı kazandın. | Diyelim ki sınavı kazandın. |
| Yağmur yağdı. | Tut ki yağmur yağdı. |
| Bu eser kayboldu. | Varsayalım ki bu eser kayboldu. |
| Toplantı ertelendi. | Farz edelim ki toplantı ertelendi. |
Kesinlikte olay gerçekleşmiştir.
Varsayımda ise olay yalnızca düşünce düzeyinde kabul edilir.
Bu nedenle Varsayım Cümleleri konusu ile birlikte çalışıldığında fark çok daha net görülür.
9. Kesinlik Bildiren Cümleler Karşılaştırma Tablosu
Aşağıdaki tablo TYT Türkçe açısından son derece önemlidir. Çünkü dört farklı anlam özelliğini aynı anda karşılaştırmaktadır.
| Cümle Türü | Örnek | Özellik |
|---|---|---|
| Kesinlik | Bu kitap yarın gelecek. | Yargı nettir. |
| Olasılık | Bu kitap yarın gelebilir. | İhtimal vardır. |
| Tahmin | Bu kitap yarın gelir gibi görünüyor. | Çıkarım vardır. |
| Varsayım | Diyelim ki bu kitap yarın geldi. | Gerçekleşmemiş durum kabul edilir. |
Bu tabloyu doğru kavrayan öğrenciler, anlam bilgisi sorularında önemli avantaj elde eder.
10. TYT Türkçe’de Kesinlik Bildiren Cümleler Nasıl Sorulur?
TYT’de kesinlik bildiren cümleler çoğu zaman doğrudan tanım sorusu şeklinde gelmez.
Bunun yerine anlam farklarını ölçen sorular tercih edilir.
10.1. ÖSYM’nin Sevdiği Soru Kalıpları
Örnek soru tipi:
“Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesinlik anlamı vardır?”
Bu tip sorularda seçeneklerde genellikle:
- olasılık
- tahmin
- varsayım
- öneri
- kesinlik
bir arada verilir.
Öğrencinin bu anlamları ayırt etmesi beklenir.
10.2. Soru Çözerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Önce yükleme odaklanın.
- Belki, galiba, olabilir gibi sözcükleri arayın.
- Olmalı, olsa gerek gibi tahmin ifadelerine dikkat edin.
- Diyelim ki, varsayalım ki gibi varsayım ifadelerini fark edin.
- Yargı netse kesinlik ihtimali yüksektir.
10.3. ÖSYM’nin Sık Kullandığı Tuzaklar
Bazı cümleler ilk bakışta kesinlik gibi görünür.
Örneğin:
“Bu kadar çalıştıysa sınavı kazanmış olmalı.”
Birçok öğrenci burada kesinlik olduğunu düşünür.
Oysa cümlede “olmalı” ifadesi bulunduğu için tahmin vardır.
Bu nedenle yalnızca olayın mantığına değil, kullanılan sözcüklere de dikkat edilmelidir.
11. Kesinlik Bildiren Cümlelerde Sık Yapılan Hatalar
Öğrencilerin bu konuda yaptığı hatalar genellikle benzerdir.
11.1. Tahmini Kesinlik Sanmak
En yaygın hata budur.
Yanlış değerlendirme:
- Eve gelmiş olmalı. → Kesinlik
Doğru değerlendirme:
- Eve gelmiş olmalı. → Tahmin
11.2. Gelecek Zamanı Olasılık Sanmak
Yanlış:
- Yarın sınav yapılacak. → Olasılık
Doğru:
- Yarın sınav yapılacak. → Kesinlik
11.3. Kesinlik Sözcüğü Aramak
Bazı öğrenciler yalnızca “kesinlikle” gibi sözcükleri arar.
Oysa:
- Ankara Türkiye’nin başkentidir.
cümlesinde kesinlik sözcüğü bulunmamasına rağmen kesinlik vardır.
11.4. Varsayımı Kesinlikle Karıştırmak
Örnek:
- Diyelim ki yarışmayı kazandın.
Bu cümlede kesinlik yoktur.
Varsayım vardır.
11.5. Olasılığı Kesinlik Sanmak
Örnek:
- Yarın yağmur yağabilir.
Bu cümlede kesinlik değil, olasılık vardır.
Bu konu özellikle Olasılık Cümleleri ile birlikte tekrar edilmelidir.
12. Açıklamalı Mini Test
Aşağıdaki soruları çözmeye çalışın. Her sorunun altında açıklamalı cevap bulunmaktadır.
Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesinlik anlamı vardır?
A) Yarın yağmur yağabilir.
B) Bu akşam bize uğrayabilir.
C) Galiba toplantı ertelendi.
D) Sonuçlar bugün açıklandı.
E) Sanırım sınav kolay geçti.
Doğru Cevap: D
Açıklama:
D seçeneğinde olayın gerçekleştiği kesin olarak belirtilmiştir. Diğer seçeneklerde ise ihtimal veya tahmin anlamı bulunmaktadır.
Soru 2
Aşağıdaki cümlelerden hangisi kesinlik bildirmektedir?
A) Bu kitabı Ahmet yazmış olabilir.
B) Bu kitabı Ahmet yazmıştır.
C) Bu kitabı Ahmet yazmış olmalı.
D) Bu kitabı Ahmet yazacak gibi görünüyor.
E) Bu kitabı Ahmet yazarsa başarılı olur.
Doğru Cevap: B
Açıklama:
B seçeneğinde bilgi doğrudan ve net biçimde verilmiştir. Diğer seçeneklerde olasılık, tahmin veya koşul anlamı vardır.
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesinlik yoktur?
A) Toplantı saat onda başlayacak.
B) Bu şiirde redif kullanılmıştır.
C) Sonuçlar yarın açıklanabilir.
D) Bu eser Tanzimat Dönemi’ne aittir.
E) Öğretmen sınıfa girdi.
Doğru Cevap: C
Açıklama:
“Açıklanabilir” sözcüğü ihtimal anlamı taşımaktadır. Bu nedenle cümlede kesinlik yoktur.
Soru 4
Aşağıdaki cümlelerden hangisi tahmin değil, kesinlik bildirir?
A) Eve gelmiş olmalı.
B) Bu saatte çoktan uyumuştur.
C) Sanırım sınavı kazandı.
D) Galiba bizi bekliyor.
E) Sınavı kazandı.
Doğru Cevap: E
Açıklama:
E seçeneğinde sonuç net biçimde verilmiştir. Diğer seçeneklerde tahmin anlamı bulunmaktadır.
Soru 5
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde kesinlik anlamı vardır?
A) Belki yarın gelir.
B) Muhtemelen geç kalacak.
C) Diyelim ki sınavı kazandın.
D) Şüphesiz düzenli çalışma başarı getirir.
E) Sanırım bu eser ona aittir.
Doğru Cevap: D
Açıklama:
“Şüphesiz” ifadesi kesinlik anlamını güçlendirmektedir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
13. Sık Sorulan Sorular
Kesinlik bildiren cümle nedir?
Kesinlik bildiren cümle, anlatılan yargının doğruluğunun veya gerçekleştiğinin net biçimde ifade edildiği cümledir. Bu tür cümlelerde ihtimal ya da tahmin bulunmaz.
Kesinlik bildiren sözcükler nelerdir?
Kesinlikle, mutlaka, elbette, kuşkusuz, şüphesiz, muhakkak, asla ve hiçbir zaman gibi ifadeler cümleye kesinlik anlamı katabilir.
Kesinlik ve olasılık arasındaki fark nedir?
Kesinlikte yargı nettir ve gerçekleşmiş ya da gerçekleşeceği kesin kabul edilir. Olasılıkta ise yargının gerçekleşme ihtimali vardır ancak kesin değildir.
“Olmalı” sözcüğü kesinlik bildirir mi?
Genellikle hayır. “Olmalı” sözcüğü çoğu zaman tahmin anlamı oluşturur.
Örnek:
“Eve gelmiş olmalı.”
Bu cümlede kesin bilgi değil, çıkarım vardır.
Gelecek zaman eki kesinlik bildirir mi?
Her zaman değil. Ancak cümlede ihtimal anlamı yoksa gelecek zamanla kurulan cümleler kesinlik bildirebilir.
Örnek:
“Toplantı yarın yapılacak.”
Bu cümlede kesinlik vardır.
TYT Türkçe’de kesinlik konusu nasıl sorulur?
Genellikle olasılık, tahmin, varsayım ve kesinlik anlamlarının karşılaştırıldığı sorular şeklinde karşımıza çıkar.
Kesinlik ve tahmin nasıl ayırt edilir?
Kesinlikte bilgi nettir.
Tahminde ise yorum veya çıkarım vardır.
Örnek:
Ali geldi. → Kesinlik
Ali gelmiş olmalı. → Tahmin
14. Sonuç
Kesinlik bildiren cümleler, anlatılan yargının hiçbir kuşkuya yer bırakmadan ifade edildiği cümlelerdir. Bu cümlelerde konuşan kişi söylediklerinden emindir ve okuyucuya net bir bilgi sunar. TYT Türkçe’de kesinlik anlamını doğru belirleyebilmek için özellikle Olasılık Cümleleri, Tahmin Cümleleri, Varsayım Cümleleri, Öznel Cümle ve Nesnel Cümle konularıyla karşılaştırmalı çalışma yapmak büyük önem taşır.
Sınavlarda başarılı olmak için yalnızca kesinlik bildiren ifadeleri ezberlemek yeterli değildir. Cümlenin tamamını değerlendirerek yargının net mi, yoksa ihtimal veya tahmin mi içerdiğini belirlemek gerekir. Düzenli tekrar yapıldığında ve farklı örnekler incelendiğinde kesinlik bildiren cümleleri ayırt etmek oldukça kolay hâle gelir. Böylece hem anlam bilgisi sorularında hem de paragraf yorumlarında daha doğru sonuçlara ulaşmak mümkün olur.