“Deniz bütün akşam okudu.” cümlesinde nesne kullanılmamıştır. Buna rağmen okumak fiiline geçişsiz diyemeyiz; çünkü “Deniz kitabı okudu.” denilebilir. Buna karşılık “Deniz bütün akşam uyudu.” cümlesindeki uyumak fiiline bir nesne ekleyemeyiz. İşte geçişsiz fiili belirlerken dikkat edilmesi gereken temel ayrım budur: Cümlede nesnenin bulunmaması ile fiilin nesne alamaması aynı şey değildir. Geçişsiz fiil, belirtili veya belirtisiz … Devamını oku
“Öğrenci kitabı okudu.” cümlesindeki okumak ile “Öğrenci eve gitti.” cümlesindeki gitmek fiillerinin nesneyle ilişkileri aynı değildir. İlk cümlede “Neyi okudu?” sorusuna kitabı cevabı verilebilir; ikinci cümlede ise “Neyi gitti?” sorusu anlamlı değildir. Bu ayrım, geçişli fiili anlamanın temelidir. Geçişli fiil, nesne alabilen fiildir. Ancak burada önemli bir ayrıntı vardır: Bir fiilin geçişli sayılması için nesnenin … Devamını oku
“Öğrenci soruyu çözdü.” ve “Soru çözüldü.” cümleleri aynı eylemi anlatır; ancak bu eylemin cümlede sunuluş biçimi farklıdır. İlk cümlede işi yapan kişi açıkça belliyken ikinci cümlede işi yapan belirtilmemiş, eylemden etkilenen unsur öne çıkarılmıştır. Fiilde çatı, fiilin cümlede özne ve nesneyle kurduğu ilişkiyi inceleyen dil bilgisi konusudur. Bir fiilin çatısını belirlemek için yalnızca aldığı eke … Devamını oku