Zarf, fiilleri, fiilimsileri, sıfatları ya da başka zarfları durum, zaman, yer-yön, miktar veya soru anlamıyla etkileyen sözcük türüdür. Türkçede zarflar (Belirteçler), özellikle Dil Bilgisi ve Sözcük Türleri içinde önemli bir yere sahiptir çünkü cümlede eylemin nasıl, ne zaman, nereye, ne kadar veya hangi nedenle gerçekleştiğini açıklar. “Hızlı koştu”, “dün geldi”, “ileri gitti”, “çok güzel konuştu” gibi örneklerde zarf görevindeki sözcükler cümlenin anlamını tamamlar. Zarf nedir sorusunu doğru anlamak, [Fiiller], Sıfatlar, [Zamirler] ve [Cümlenin Ögeleri] konularını daha kolay öğrenmeyi sağlar.
İçindekiler
- Zarf Nedir?
- Zarfın Özellikleri Nelerdir?
- Zarf Nasıl Bulunur?
- Zarf Türleri Nelerdir?
4.1. Durum Zarfı
4.2. Zaman Zarfı
4.3. Yer-Yön Zarfı
4.4. Miktar Zarfı
4.5. Soru Zarfı - Zarflar Hangi Sözcükleri Etkiler?
- Zarf ile Sıfat Arasındaki Fark
- Zarf ile Zamir Arasındaki Fark
- Zarf ile Edat Arasındaki Fark
- Zarf Örnekleri
- Cümlede Zarf Nasıl Ayırt Edilir?
- TYT Türkçe’de Zarf Nasıl Sorulur?
- Zarf Konusunda Sık Yapılan Hatalar
- Açıklamalı Mini Test
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
1. Zarf Nedir?
Zarf, fiilleri, fiilimsileri, sıfatları veya başka zarfları çeşitli yönlerden etkileyen sözcüktür. Zarflar cümlede eylemin nasıl yapıldığını, ne zaman gerçekleştiğini, nereye yöneldiğini, ne kadar olduğunu veya hangi soruyla belirlendiğini gösterir.
Örnek:
Çocuk hızlı koştu.
Bu cümlede “hızlı” sözcüğü “koştu” fiilinin nasıl yapıldığını bildirir. Bu nedenle zarftır.
Örnek:
Dün okula gittik.
Bu cümlede “dün” sözcüğü “gittik” fiilinin zamanını bildirir. Bu nedenle zaman zarfıdır.
Kısaca:
Fiili, fiilimsiyi, sıfatı ya da başka bir zarfı etkileyen sözcük = Zarf
Zarf konusu, Türkçede yalnızca sözcük türleri bakımından değil, cümlenin anlamını çözme açısından da önemlidir. Çünkü zarf olan sözcükler çoğu zaman eylemin ayrıntısını verir.
2. Zarfın Özellikleri Nelerdir?
Zarfın en temel özelliği, isimleri değil; fiilleri, fiilimsileri, sıfatları veya başka zarfları etkilemesidir. Bu nedenle zarf ile sıfat sık sık karıştırılır. Sıfat ismi etkilerken, zarf genellikle fiili etkiler.
Zarfın başlıca özellikleri şunlardır:
- Fiilleri etkileyebilir.
- Fiilimsileri etkileyebilir.
- Sıfatların anlamını güçlendirebilir.
- Başka zarfları etkileyebilir.
- Eylemin nasıl yapıldığını bildirebilir.
- Eylemin zamanını gösterebilir.
- Eylemin yönünü belirtebilir.
- Miktar veya derece anlamı verebilir.
- Soru anlamı katabilir.
- Çoğu zaman çekim eki almaz.
- Cümlede anlamı tamamlayıcı görev üstlenir.
Örnek:
Çok güzel bir evdi.
Bu cümlede “çok” sözcüğü “güzel” sıfatının derecesini artırmıştır. Bu nedenle miktar zarfıdır.
Örnek:
Oldukça hızlı yürüdü.
Bu cümlede “oldukça” sözcüğü “hızlı” zarfını etkilemiştir. Bu nedenle zarf, başka bir zarfı da etkileyebilir.
Zarf konusu, Dil Bilgisi içinde özellikle sözcük türleri, cümle anlamı ve anlatım özellikleriyle bağlantılıdır.
3. Zarf Nasıl Bulunur?
Zarfı bulmak için öncelikle cümledeki fiil veya fiilimsi belirlenir. Daha sonra bu fiil ya da fiilimsiye “nasıl?”, “ne zaman?”, “nereye?”, “ne kadar?”, “niçin?” gibi sorular sorulur. Bu sorulara cevap veren sözcükler çoğu zaman zarf olur.
Zarf bulma yöntemi şöyledir:
- Cümledeki fiili veya fiilimsiyi bul.
- Fiile “nasıl?” sorusunu sor.
- Fiile “ne zaman?” sorusunu sor.
- Fiile “nereye?” sorusunu sor.
- Fiile “ne kadar?” sorusunu sor.
- Cevap veren sözcüğün ismi mi, fiili mi etkilediğine dikkat et.
- Sözcük fiili, fiilimsiyi, sıfatı ya da başka zarfı etkiliyorsa zarf olabilir.
Örnek:
Öğrenci soruyu dikkatlice çözdü.
Fiil: çözdü
Nasıl çözdü? Dikkatlice.
Bu nedenle “dikkatlice” durum zarfıdır.
Örnek:
Sabah erkenden yola çıktık.
Fiil: çıktık
Ne zaman çıktık? Sabah erkenden.
Bu nedenle “sabah erkenden” zaman anlamı taşıyan zarf görevindedir.
Zarf bulurken en önemli nokta şudur: Sözcük bir ismi niteliyorsa sıfat, fiili etkiliyorsa zarf olur. Bu ayrım için Sıfatlar konusu ile birlikte çalışmak faydalıdır.
4. Zarf Türleri Nelerdir?
Zarf türleri, sözcüğün cümlede hangi anlamı verdiğine göre belirlenir. En yaygın zarf türleri şunlardır:
| Zarf Türü | Sorduğu Soru | Görevi | Örnek |
|---|---|---|---|
| Durum zarfı | Nasıl? | Eylemin yapılış biçimini bildirir | hızlı koştu |
| Zaman zarfı | Ne zaman? | Eylemin zamanını bildirir | dün geldi |
| Yer-yön zarfı | Nereye? | Eylemin yönünü bildirir | içeri girdi |
| Miktar zarfı | Ne kadar? | Derece veya miktar bildirir | çok çalıştı |
| Soru zarfı | Nasıl, ne zaman, neden? | Eylemi soru yoluyla belirtir | nasıl geldin |
Zarf türleri öğrenilirken sadece sözcük ezberlemek yeterli değildir. Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı görevlerde kullanılabilir. Bu nedenle sözcüğün cümlede neyi etkilediğine mutlaka bakılmalıdır.
4.1. Durum Zarfı
Durum zarfı, fiilin nasıl yapıldığını bildiren zarftır. Fiile “nasıl?” sorusu sorularak bulunur.
Örnek:
Çocuk sessizce içeri girdi.
Nasıl girdi?
Sessizce.
Bu nedenle “sessizce” sözcüğü durum zarfıdır.
Durum zarfı örnekleri:
- hızlı koştu
- yavaş yürüdü
- güzel konuştu
- dikkatlice dinledi
- sessizce bekledi
- özenle yazdı
- sevinçle karşıladı
- kolayca çözdü
- usulca yaklaştı
- açıkça anlattı
Durum zarfları, eylemin yapılış biçimini gösterdiği için anlatımı daha ayrıntılı hâle getirir.
Örnek:
Öğretmen konuyu açıkça anlattı.
Bu cümlede “açıkça” sözcüğü anlatma eyleminin nasıl yapıldığını bildirir.
Kedi usulca kapıya yaklaştı.
Bu cümlede “usulca” sözcüğü yaklaşma eyleminin biçimini belirtir.
Durum zarfı, bazen sıfatla karıştırılır. Ayrım için sözcüğün neyi etkilediğine bakılır.
| Cümle | Tür | Açıklama |
| Hızlı araba geçti. | Sıfat | “Hızlı” sözcüğü “araba” ismini niteler. |
| Araba hızlı geçti. | Zarf | “Hızlı” sözcüğü “geçti” fiilini etkiler. |
Bu yüzden zarf konusunu öğrenirken Sıfatlar yazısındaki sıfat-zarf ayrımını da tekrar etmek gerekir.
4.2. Zaman Zarfı
Zaman zarfı, fiilin ne zaman gerçekleştiğini bildiren zarftır. Fiile “ne zaman?” sorusu sorularak bulunur.
Örnek:
Dün seni aradım.
Ne zaman aradım?
Dün.
Bu nedenle “dün” sözcüğü zaman zarfıdır.
Zaman zarfı örnekleri:
- bugün geldi
- dün aradı
- yarın gidecek
- akşam buluşacağız
- sabah kalktı
- şimdi başladı
- birazdan çıkarız
- az önce konuştuk
- sonra görüşürüz
- her zaman çalışır
Cümle içinde örnekler:
Yarın sınava gireceğiz.
“Yarın” sözcüğü sınava girme eyleminin zamanını bildirir.
Az önce kapı çaldı.
“Az önce” sözü çalma eyleminin zamanını belirtir.
Zaman zarfı, cümlede zaman anlamı taşısa da her zaman tek kelimeden oluşmak zorunda değildir. “Geçen hafta”, “birazdan”, “az önce”, “her sabah” gibi söz grupları da zaman zarfı görevinde kullanılabilir.
4.3. Yer-Yön Zarfı
Yer-yön zarfı, fiilin yönünü bildiren zarftır. Fiile “nereye?” sorusu sorularak bulunur. “İleri, geri, içeri, dışarı, aşağı, yukarı, beri, öte” gibi sözcükler yer-yön zarfı olabilir.
Örnek:
Çocuk içeri girdi.
Nereye girdi?
İçeri.
Bu nedenle “içeri” sözcüğü yer-yön zarfıdır.
Yer-yön zarfı örnekleri:
- ileri yürüdü
- geri çekildi
- içeri girdi
- dışarı çıktı
- yukarı baktı
- aşağı indi
- beri geldi
- öte gitti
Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta vardır. Yer-yön bildiren sözcükler hâl eki alırsa genellikle zarf olmaktan çıkar ve isim görevine yaklaşır.
| Cümle | Tür | Açıklama |
| İçeri girdi. | Yer-yön zarfı | “İçeri” yön bildirir, ek almamıştır. |
| İçeriye girdi. | İsim görevli kullanım | “İçeriye” yönelme hâl eki almıştır. |
| Dışarı çıktı. | Yer-yön zarfı | Ek almadan yön bildirir. |
| Dışarıya çıktı. | İsim görevli kullanım | Hâl eki almıştır. |
Bu ayrım sınavlarda dikkat gerektirir. Yer-yön zarfları çoğu zaman ek almadan kullanılır.
4.4. Miktar Zarfı
Miktar zarfı, fiilin, sıfatın veya başka bir zarfın derecesini ve miktarını bildiren zarftır. “Ne kadar?” sorusuna cevap verir.
Örnek:
Çok çalıştı.
Ne kadar çalıştı?
Çok.
Bu nedenle “çok” sözcüğü miktar zarfıdır.
Miktar zarfı örnekleri:
- çok konuştu
- az çalıştı
- fazla yoruldu
- biraz dinlendi
- oldukça başarılıydı
- pek güzel değil
- daha hızlı koştu
- en güzel cevap
- son derece dikkatli
- gayet iyi anlattı
Miktar zarfları yalnızca fiilleri etkilemez. Sıfatları ve başka zarfları da etkileyebilir.
| Cümle | Etkilediği Sözcük | Açıklama |
| Çok çalıştı. | Fiil | “Çalıştı” fiilinin miktarını bildirir. |
| Çok güzel ev. | Sıfat | “Güzel” sıfatının derecesini artırır. |
| Çok hızlı koştu. | Zarf | “Hızlı” zarfını etkiler. |
Miktar zarfı, özellikle “çok, az, daha, en, pek, oldukça, fazla, biraz” gibi sözcüklerle karşımıza çıkar.
4.5. Soru Zarfı
Soru zarfı, fiili veya fiilimsiyi soru yoluyla belirten zarftır. “Nasıl, ne zaman, niçin, neden, nereye, ne kadar” gibi soru sözcükleri zarf görevinde kullanılabilir.
Örnek:
Nasıl geldin?
“Nasıl” sözcüğü gelme eyleminin yapılış biçimini soru yoluyla sormaktadır. Bu nedenle soru zarfıdır.
Soru zarfı örnekleri:
- Nasıl çözdün?
- Ne zaman geldin?
- Nereye gidiyorsun?
- Niçin sustun?
- Neden ağladın?
- Ne kadar çalıştın?
- Kaç saat bekledin?
Soru zarfı ile soru zamiri karıştırılabilir. Ayrım için soru sözcüğünün neyin yerine geçtiğine veya neyi etkilediğine bakılır.
| Cümle | Tür | Açıklama |
| Kim geldi? | Soru zamiri | “Kim” kişi adının yerine geçer. |
| Nasıl geldi? | Soru zarfı | “Nasıl” gelme fiilini etkiler. |
| Hangi kitabı aldın? | Soru sıfatı | “Hangi” kitap ismini belirtir. |
| Ne zaman geldin? | Soru zarfı | Gelme eyleminin zamanını sorar. |
Bu yüzden soru zarfı konusunu [Zamirler] ve Sıfatlar konularıyla birlikte değerlendirmek gerekir.
5. Zarflar Hangi Sözcükleri Etkiler?
Zarflar yalnızca fiilleri etkilemez. Fiilimsileri, sıfatları ve başka zarfları da etkileyebilir. Bu özellik, zarf konusunun en önemli noktalarından biridir.
| Etkilediği Sözcük | Örnek | Açıklama |
| Fiil | Hızlı koştu. | “Hızlı” sözcüğü “koştu” fiilini etkiler. |
| Fiilimsi | Hızlı koşan çocuk yoruldu. | “Hızlı” sözcüğü “koşan” fiilimsisini etkiler. |
| Sıfat | Çok güzel ev | “Çok” sözcüğü “güzel” sıfatını etkiler. |
| Zarf | Çok hızlı koştu. | “Çok” sözcüğü “hızlı” zarfını etkiler. |
Örnek:
Sessizce yürüyen adam dikkat çekti.
Bu cümlede “sessizce” sözcüğü “yürüyen” fiilimsisini etkiler.
Örnek:
Oldukça zor bir soruydu.
Bu cümlede “oldukça” sözcüğü “zor” sıfatını etkiler.
Bu nedenle zarfı bulurken yalnızca fiile bakmak bazen yeterli olmayabilir. Fiilimsiler ve sıfatlar da kontrol edilmelidir. Özellikle [Fiilimsi] konusu öğrenildiğinde zarfın fiilimsilerle ilişkisi daha net anlaşılır.
6. Zarf ile Sıfat Arasındaki Fark
Zarf ile sıfat arasındaki fark, Türkçede en çok karıştırılan konulardan biridir. Bunun nedeni bazı sözcüklerin hem sıfat hem zarf olarak kullanılabilmesidir.
Temel kural:
Sıfat ismi etkiler. Zarf fiili, fiilimsiyi, sıfatı veya başka zarfı etkiler.
| Cümle | Tür | Açıklama |
| Güzel çocuk konuştu. | Sıfat | “Güzel” sözcüğü “çocuk” ismini niteler. |
| Çocuk güzel konuştu. | Zarf | “Güzel” sözcüğü “konuştu” fiilini etkiler. |
| Hızlı araba geçti. | Sıfat | “Hızlı” sözcüğü “araba” ismini niteler. |
| Araba hızlı geçti. | Zarf | “Hızlı” sözcüğü “geçti” fiilini etkiler. |
| Sessiz öğrenci sınıfa girdi. | Sıfat | “Sessiz” sözcüğü “öğrenci” ismini niteler. |
| Öğrenci sessiz girdi. | Zarf | “Sessiz” sözcüğü “girdi” fiilini etkiler. |
Bu ayrımı yapmak için sözcüğe değil, sözcüğün cümledeki görevine bakılmalıdır. Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı görev üstlenebilir.
7. Zarf ile Zamir Arasındaki Fark
Zarf ile zamir görev bakımından farklıdır. Zamir, ismin yerine geçer. Zarf ise fiili, fiilimsiyi, sıfatı veya başka bir zarfı etkiler.
| Özellik | Zarf | Zamir |
| Görev | Fiili veya başka sözcükleri etkiler | İsmin yerine geçer |
| Sorduğu soru | Nasıl, ne zaman, ne kadar? | Kim, ne, hangisi? |
| Örnek | Hızlı yürüdü. | Bunu aldım. |
| Anlam | Eylemin ayrıntısını verir | Varlığın adını tekrar etmez |
Örnek:
Bunu hemen getir.
Bu cümlede “bunu” sözcüğü bir nesnenin yerine kullanıldığı için zamirdir. “Hemen” sözcüğü ise getirme eyleminin zamanını bildirdiği için zarftır.
Bu ayrım için [Zamirler] konusundaki “ismin yerine geçme” kuralı mutlaka hatırlanmalıdır.
8. Zarf ile Edat Arasındaki Fark
Zarf ile edat da zaman zaman karıştırılabilir. Edatlar tek başına tam anlam taşımayan, başka sözcüklerle birlikte anlam ilişkisi kuran sözcüklerdir. Zarflar ise cümlede fiili, fiilimsiyi, sıfatı veya başka bir zarfı etkileyebilir.
| Özellik | Zarf | Edat |
| Görev | Eylemin anlamını tamamlar | Sözcükler arasında anlam ilişkisi kurar |
| Tek başına anlam | Genellikle anlam taşır | Çoğu zaman tek başına görevli anlam taşır |
| Örnek | Yavaş yürüdü. | Senin için geldim. |
| Soru | Nasıl? Ne zaman? Ne kadar? | Ne için? Kime göre? Ne gibi? |
Örnek:
Sessizce bekledi.
“Sessizce” sözcüğü bekleme eyleminin nasıl yapıldığını bildirir. Zarftır.
Senin için bekledi.
“İçin” sözcüğü “senin” sözcüğüyle birlikte amaç veya neden ilişkisi kurar. Edattır.
Bu nedenle zarf ve edat ayrımı yapılırken sözcüğün eylemi mi etkilediği, yoksa sözcükler arasında anlam ilişkisi mi kurduğu kontrol edilmelidir. Bu bölüm [Edatlar] konusu ile bağlantılıdır.
9. Zarf Örnekleri
Zarf örneklerini türlerine göre görmek konuyu daha anlaşılır hâle getirir.
| Zarf Türü | Örnek Söz Grubu | Açıklama |
| Durum zarfı | dikkatlice yazdı | Yazma eyleminin nasıl yapıldığını bildirir. |
| Zaman zarfı | dün geldi | Gelme eyleminin zamanını bildirir. |
| Yer-yön zarfı | içeri girdi | Girme eyleminin yönünü bildirir. |
| Miktar zarfı | çok çalıştı | Çalışma eyleminin miktarını bildirir. |
| Soru zarfı | nasıl çözdün | Çözme eylemini soru yoluyla belirtir. |
Cümle içinde zarf örnekleri:
Öğrenci soruyu kolayca çözdü.
“Kolayca” sözcüğü çözme eyleminin nasıl yapıldığını bildirir.
Akşam eve döneceğiz.
“Akşam” sözcüğü dönme eyleminin zamanını bildirir.
Çocuk dışarı çıktı.
“Dışarı” sözcüğü çıkma eyleminin yönünü bildirir.
Bu hafta çok çalıştık.
“Çok” sözcüğü çalışma eyleminin miktarını bildirir.
Neden geç kaldın?
“Neden” sözcüğü geç kalma eylemini soru yoluyla belirtir.
10. Cümlede Zarf Nasıl Ayırt Edilir?
Cümlede zarfı ayırt etmek için sözcüğün hangi unsuru etkilediğine dikkat edilmelidir. Eğer bir sözcük ismi etkiliyorsa sıfat, ismin yerine geçiyorsa zamir, fiili veya fiilimsiyi etkiliyorsa zarf olabilir.
Zarf ayırt etme adımları:
- Cümledeki fiili bul.
- Varsa fiilimsileri belirle.
- Fiile veya fiilimsiye “nasıl, ne zaman, nereye, ne kadar?” sorularını sor.
- Cevap veren sözcüğün isimle mi, fiille mi ilişkili olduğunu kontrol et.
- Sözcük fiili etkiliyorsa zarf olarak değerlendir.
- Aynı sözcüğün başka cümlede farklı görevde olabileceğini unutma.
Örnek:
Güzel bir şarkı söyledi.
Bu cümlede “güzel” sözcüğü “şarkı” ismini nitelediği için sıfattır.
Şarkıyı güzel söyledi.
Bu cümlede “güzel” sözcüğü “söyledi” fiilini etkilediği için zarftır.
Örnek:
Çok çalışkan öğrenci başarılı oldu.
Bu cümlede “çok” sözcüğü “çalışkan” sıfatını etkilemiştir. Bu nedenle miktar zarfıdır.
Çok çalıştı.
Bu cümlede “çok” sözcüğü “çalıştı” fiilini etkilemiştir. Yine miktar zarfıdır.
11. TYT Türkçe’de Zarf Nasıl Sorulur?
TYT Türkçe’de zarf konusu çoğu zaman sözcük türleri içinde sorulur. Öğrenciden cümledeki zarfı bulması veya zarfın türünü belirlemesi istenebilir. Ayrıca zarf-sıfat ayrımı da sıkça karşılaşılan soru mantıklarından biridir.
TYT’de zarfla ilgili soru tarzları şunlardır:
- Cümledeki zarfı bulma
- Zarf türünü belirleme
- Durum zarfı ile zaman zarfını ayırt etme
- Yer-yön zarfını bulma
- Miktar zarfının neyi etkilediğini belirleme
- Soru zarfı ile soru zamirini ayırt etme
- Zarf ile sıfat farkını yorumlama
- Altı çizili sözcüğün türünü belirleme
Örnek soru mantığı:
“Çocuk kapıya sessizce yaklaştı.”
Bu cümlede “sessizce” sözcüğü yaklaşma eyleminin nasıl yapıldığını bildirir. Bu nedenle durum zarfıdır.
Başka bir örnek:
“Bu konu oldukça kolaydı.”
Bu cümlede “oldukça” sözcüğü “kolay” sıfatının derecesini artırmıştır. Bu nedenle miktar zarfıdır.
Bu konu [TYT Türkçe Testleri] içinde özellikle sözcük türleri ve cümle çözümleme sorularında karşımıza çıkar.
12. Zarf Konusunda Sık Yapılan Hatalar
Zarf konusunda en sık yapılan hata, sözcüğün anlamına bakıp cümledeki görevini gözden kaçırmaktır. Oysa zarfı belirleyen şey sözcüğün tek başına anlamı değil, cümlede hangi sözcüğü etkilediğidir.
Sık yapılan hatalar şunlardır:
- “Nasıl?” sorusunun cevabını her zaman zarf sanmak
- İsmi niteleyen sözcüğü zarf kabul etmek
- Zarf ile sıfatı karıştırmak
- Yer-yön zarflarının ek aldığında görev değiştirebileceğini unutmak
- Miktar zarfının sıfatı da etkileyebileceğini fark etmemek
- Soru zarfı ile soru zamirini karıştırmak
- Zarfı yalnızca fiilleri etkileyen sözcük sanmak
- Fiilimsileri etkileyen zarfları gözden kaçırmak
- “Çok” gibi sözcüklerin cümleye göre farklı görevler üstlenebileceğini unutmak
Mini özet:
- Zarf fiili etkileyebilir.
- Zarf fiilimsiyi etkileyebilir.
- Zarf sıfatı etkileyebilir.
- Zarf başka bir zarfı etkileyebilir.
- Sıfat ismi etkiler.
- Zamir ismin yerine geçer.
- Edat sözcükler arasında anlam ilişkisi kurar.
13. Açıklamalı Mini Test
1. “Öğrenci soruyu dikkatlice çözdü.” cümlesinde zarf olan sözcük hangisidir?
A) öğrenci
B) soruyu
C) dikkatlice
D) çözdü
E) soru
Cevap: C
Açıklama: “Dikkatlice” sözcüğü “çözdü” fiilinin nasıl yapıldığını bildirir. Bu nedenle durum zarfıdır.
2. “Yarın okula gideceğiz.” cümlesinde “yarın” sözcüğü hangi zarf türüdür?
A) Durum zarfı
B) Zaman zarfı
C) Yer-yön zarfı
D) Miktar zarfı
E) Soru zarfı
Cevap: B
Açıklama: “Yarın” sözcüğü “gideceğiz” fiilinin ne zaman gerçekleşeceğini bildirir. Bu nedenle zaman zarfıdır.
3. “Çocuk dışarı çıktı.” cümlesinde “dışarı” sözcüğü hangi görevde kullanılmıştır?
A) Yer-yön zarfı
B) Sıfat
C) Zamir
D) Edat
E) İsim tamlaması
Cevap: A
Açıklama: “Dışarı” sözcüğü çıkma eyleminin yönünü bildirmiştir ve ek almadan kullanılmıştır. Bu nedenle yer-yön zarfıdır.
4. “Çok güzel bir yazı yazdı.” cümlesinde “çok” sözcüğü hangi sözcüğü etkilemektedir?
A) yazı
B) yazdı
C) güzel
D) bir
E) cümle
Cevap: C
Açıklama: “Çok” sözcüğü “güzel” sıfatının derecesini artırmıştır. Bu nedenle miktar zarfıdır.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “hızlı” sözcüğü zarf görevindedir?
A) Hızlı araba yoldan geçti.
B) Hızlı tren istasyona girdi.
C) Hızlı çocuk yarışmayı kazandı.
D) Çocuk hızlı koştu.
E) Hızlı karar bazen yanlıştır.
Cevap: D
Açıklama: D seçeneğinde “hızlı” sözcüğü “koştu” fiilini etkilemektedir. Bu nedenle zarftır. Diğer seçeneklerde isimleri nitelediği için sıfat görevindedir.
14. Sık Sorulan Sorular
Zarf nedir?
Zarf, fiilleri, fiilimsileri, sıfatları veya başka zarfları durum, zaman, yer-yön, miktar ya da soru anlamıyla etkileyen sözcük türüdür.
Zarf nasıl bulunur?
Zarfı bulmak için cümledeki fiile veya fiilimsiye “nasıl?”, “ne zaman?”, “nereye?”, “ne kadar?” gibi sorular sorulur. Bu sorulara cevap veren ve fiili etkileyen sözcükler zarf olabilir.
Zarf türleri nelerdir?
Zarf türleri durum zarfı, zaman zarfı, yer-yön zarfı, miktar zarfı ve soru zarfı olarak incelenir.
Zarf ile sıfat arasındaki fark nedir?
Sıfat ismi niteler veya belirtir. Zarf ise fiili, fiilimsiyi, sıfatı ya da başka bir zarfı etkiler. “Hızlı araba” ifadesinde “hızlı” sıfat; “hızlı koştu” ifadesinde ise zarftır.
Yer-yön zarfı nasıl anlaşılır?
Yer-yön zarfı, fiilin yönünü bildirir ve genellikle ek almadan kullanılır. “İçeri girdi”, “dışarı çıktı”, “ileri yürüdü” örneklerinde yer-yön zarfı vardır.
15. Sonuç
Zarf, fiilleri, fiilimsileri, sıfatları ve başka zarfları etkileyen önemli bir sözcük türüdür. Durum, zaman, yer-yön, miktar ve soru anlamlarıyla cümlede eylemin ayrıntılarını açıklar. Bu nedenle zarf konusu, yalnızca sözcük türlerini öğrenmek için değil, cümlede anlamı doğru çözmek için de önemlidir.
Zarfı doğru bulmak için sözcüğün hangi unsuru etkilediğine dikkat edilmelidir. Bir sözcük ismi etkiliyorsa sıfat, ismin yerine geçiyorsa zamir, fiili veya fiilimsiyi etkiliyorsa zarf olabilir. Bu nedenle zarf konusu Sözcük Türleri, [Fiiller], [Fiilimsi], Sıfatlar, [Zamirler], [Edatlar], [Cümlenin Ögeleri], [Fiilde Anlam], [TYT Türkçe Testleri] ve Dil Bilgisi konularıyla birlikte düşünülmelidir.
