Emir kipi, bir işin yapılmasını veya yapılmamasını buyruk biçiminde bildiren dilek kipidir. “Kapıyı kapat.”, “Lütfen sıraya geçin.” ve “O da bizimle gelsin.” cümlelerindeki “kapat, geçin, gelsin” fiilleri emir kipiyle çekimlenmiştir. Emir kipi yalnızca sert bir buyruk bildirmez. Cümlenin bağlamına ve söyleyiş biçimine göre rica, uyarı, yasaklama, öğüt, izin, davet veya iyi dilek anlamı da taşıyabilir. … Devamını oku
Gereklilik kipi, bir işin, oluşun veya durumun gerçekleşmesinin gerekli olduğunu bildiren dilek kipidir. Fiil kök veya gövdelerine “-malı/-meli” eki getirilerek oluşturulur. “Derslerine düzenli çalışmalısın.” cümlesinde çalışma eylemi henüz gerçekleşmemiş; ancak konuşan kişi bu eylemi gerekli görmüştür. Gereklilik kipi yalnızca kesin bir zorunluluk bildirmez. Cümlenin bağlamına göre öğüt, öneri, uyarı, beklenti, güçlü tahmin veya pişmanlık da … Devamını oku
Fiiller yalnızca bir işin, oluşun veya durumun zamanını bildirmez. Konuşanın bir eyleme ilişkin isteğini, koşulunu, gereklilik düşüncesini ya da buyruğunu da ifade edebilir. Fiilleri bu anlamlarla çekimleyen kiplere dilek kipleri denir. “Biraz dinlenelim.” cümlesinde istek, “Erken gelirsen görüşürüz.” cümlesinde şart, “Daha dikkatli olmalısın.” cümlesinde gereklilik, “Kapıyı kapat.” cümlesinde ise emir anlamı bulunur. Bu cümlelerde fiiller, … Devamını oku
Fiil; bir varlığın yaptığı işi, içinde bulunduğu durumu veya zaman içinde geçirdiği oluşu bildiren sözcük türüdür. “Yazmak, beklemek, büyümek, düşünmek, sararmak” gibi sözcükler farklı eylemleri karşılar. Cümle içinde kip ve kişi anlamı kazanan fiiller ise yargıyı oluşturur: “yazdı”, “bekliyoruz”, “büyüyecek” gibi. Fiilleri doğru öğrenmek; fiil türlerini ayırmayı, çekimli fiilleri bulmayı ve cümlenin yüklemini değerlendirmeyi kolaylaştırır. … Devamını oku