Ki” bazen kendinden önceki sözcükten ayrı, bazen de ona bitişik yazılır. Bu nedenle ki’nin yazımı konusunda yalnızca sözcüğün görünüşüne bakmak yeterli değildir. Doğru yazımı belirlemek için “ki”nin cümledeki görevini anlamak gerekir. Temel kural şöyledir: Bağlaç olan ki ayrı; sıfat yapan -ki ve ilgi zamiri olan -ki bitişik yazılır. Bunun yanında zamanla kalıplaşmış ve bitişik yazılan … Devamını oku
“Ben de geleceğim.” derken de ayrı, “Anahtar bende kaldı.” derken -de bitişik yazılır. Görünüşte birbirine çok benzeyen bu iki kullanımın yazımını belirleyen temel nokta, de/da’nın cümlede hangi görevde kullanıldığıdır. Kuralın özü oldukça basittir: Bağlaç olan de/da ayrı, bulunma hâli eki olan -de/-da kelimeye bitişik yazılır. Ancak de da yazımını doğru öğrenmek için yalnızca bu kuralı … Devamını oku
Birbiriyle aynı görevde bulunan sözcükleri, sözcük gruplarını veya cümleleri birlikte vurgulamak için kullanılan yapıya hem hem bağlacı denir. “Hem… hem…” biçiminde kullanılan bu bağlaç, sıralanan unsurların tamamının geçerli olduğunu bildirir. “Ayşe hem çalışıyor hem okuyor.” cümlesinde Ayşe’nin çalışması ve okuması birlikte vurgulanmıştır. Türkçedeki bağlaçlar, sözcükler ve cümleler arasında çeşitli anlam ilişkileri kurar. “Hem… hem…” bağlacı … Devamını oku
Ki bağlacı, cümleleri veya cümle değerindeki sözleri anlam ilişkisi kurarak birbirine bağlayan bir sözcüktür. Türkçedeki Bağlaçlar arasında önemli bir yere sahip olan “ki”, genellikle önceki yargıyı açıklayan, tamamlayan ya da güçlendiren ikinci bir yargının önünde kullanılır. “Anladım ki bu iş düşündüğümüzden daha zor.” cümlesinde “ki”, iki ayrı yargı arasında bağlantı kurmuştur. Bağlaç olan “ki” her … Devamını oku
De/da bağlacı, cümleye çoğunlukla “dahi, bile” anlamı katan ve kendisinden önceki sözcükten ayrı yazılan bir bağlaçtır. “Ben de sizinle geliyorum.” cümlesindeki “de”, gelme eylemine başka bir kişinin daha katıldığını belirtir. Buradaki “de” çıkarıldığında cümle tamamen bozulmaz ancak ekleme ve birliktelik anlamı kaybolur. De da yazımı konusunda yaşanan karışıklığın temel nedeni, bağlaç olan “de/da” ile bulunma … Devamını oku
Veya bağlacı ile ya da bağlacı Türkçede seçenek, tercih ve olasılık bildiren sözcükleri, söz gruplarını veya yargıları birbirine bağlar. “Hafta sonu sinemaya gidebilir veya evde kalabiliriz.” cümlesinde iki seçenek “veya” ile bağlanmıştır. Aynı cümle, anlam büyük ölçüde korunarak “Hafta sonu sinemaya gidebilir ya da evde kalabiliriz.” biçiminde de kurulabilir. Türkçedeki bağlaçlar arasında yer alan bu … Devamını oku
Çünkü bağlacı, bir yargının nedenini veya gerekçesini açıklamak için kullanılır. “Bugün dışarı çıkmadık çünkü hava çok soğuktu.” cümlesinde dışarı çıkmama sebebini ikinci yargı açıklar. Bu iki yargı arasındaki bağlantıyı ise “çünkü” kurar. Türkçede gerekçe bildiren bağlaçlar arasında yer alan bu sözcük, günlük konuşmalarda olduğu kadar yazılı anlatımda da sıkça karşımıza çıkar. “Çünkü”nün görevini doğru belirlemek … Devamını oku
Ancak ne demek? Ancak; kullanıldığı cümleye göre “ama, fakat, yalnızca, sadece, en erken” gibi anlamlar kazanabilen bir sözcüktür. “Seni aradım ancak ulaşamadım.” cümlesinde karşıt iki yargıyı birbirine bağladığı için bağlaç olarak kullanılmıştır. Türkçedeki bağlaçlar arasında birden fazla görevde kullanılabilmesiyle dikkat çeken “ancak”, her cümlede bağlaç değildir. Sözcüğün türünü doğru belirlemek için cümleye kattığı anlamı ve … Devamını oku
Lakin ne demek? Lakin; “ama, fakat, ancak” anlamlarında kullanılan ve aralarında karşıtlık bulunan sözleri veya cümleleri birbirine bağlayan bir bağlaçtır. “Sana yardım etmek istedim lakin zaman bulamadım.” cümlesinde yardım etme isteğiyle bunun gerçekleşmemesi arasında karşıtlık kurulmuştur. Türkçedeki bağlaçlar arasında daha çok edebî ve resmî anlatımlarda karşımıza çıkan “lakin”, düşüncenin yön değiştirdiğini gösterir. Günlük konuşmalarda “ama” … Devamını oku
Ama ne demek? Ama; aralarında karşıtlık, uyuşmazlık, sınırlama veya beklentiye aykırılık ilişkisi bulunan sözleri ve cümleleri birbirine bağlayan bir bağlaçtır. “Çok çalıştı ama istediği sonucu alamadı.” cümlesinde ilk yargı olumlu bir beklenti oluştururken ikinci yargı bu beklentinin gerçekleşmediğini bildirir. Türkçede en sık kullanılan bağlaçlardan biri olan “ama”, düşüncenin yön değiştirdiğini gösterir ve çoğu zaman kendisinden … Devamını oku