Ünlem nedir? Ünlem; sevinç, korku, şaşırma, üzüntü ve öfke gibi duyguları anlatan veya seslenme, uyarma ve çağırma amacıyla kullanılan sözlerdir. “Ah!”, “Eyvah!”, “Hey!” ve “Tüh!” en bilinen ünlem örnekleridir. Ancak bir sözcüğü ünlem yapan yalnızca biçimi değildir. Sözcüğün hangi durumda, hangi tonlamayla ve ne amaçla söylendiği de önemlidir. Örneğin “aman” sözcüğü “Aman, bardak düşecek!” cümlesinde … Devamını oku
Ancak ne demek? Ancak; kullanıldığı cümleye göre “ama, fakat, yalnızca, sadece, en erken” gibi anlamlar kazanabilen bir sözcüktür. “Seni aradım ancak ulaşamadım.” cümlesinde karşıt iki yargıyı birbirine bağladığı için bağlaç olarak kullanılmıştır. Türkçedeki bağlaçlar arasında birden fazla görevde kullanılabilmesiyle dikkat çeken “ancak”, her cümlede bağlaç değildir. Sözcüğün türünü doğru belirlemek için cümleye kattığı anlamı ve … Devamını oku
Lakin ne demek? Lakin; “ama, fakat, ancak” anlamlarında kullanılan ve aralarında karşıtlık bulunan sözleri veya cümleleri birbirine bağlayan bir bağlaçtır. “Sana yardım etmek istedim lakin zaman bulamadım.” cümlesinde yardım etme isteğiyle bunun gerçekleşmemesi arasında karşıtlık kurulmuştur. Türkçedeki bağlaçlar arasında daha çok edebî ve resmî anlatımlarda karşımıza çıkan “lakin”, düşüncenin yön değiştirdiğini gösterir. Günlük konuşmalarda “ama” … Devamını oku
Ama ne demek? Ama; aralarında karşıtlık, uyuşmazlık, sınırlama veya beklentiye aykırılık ilişkisi bulunan sözleri ve cümleleri birbirine bağlayan bir bağlaçtır. “Çok çalıştı ama istediği sonucu alamadı.” cümlesinde ilk yargı olumlu bir beklenti oluştururken ikinci yargı bu beklentinin gerçekleşmediğini bildirir. Türkçede en sık kullanılan bağlaçlardan biri olan “ama”, düşüncenin yön değiştirdiğini gösterir ve çoğu zaman kendisinden … Devamını oku
İle bağlacı, eş görevli sözcükleri veya sözcük gruplarını birbirine bağlayan yardımcı bir sözcüktür. Bağlaçlar arasında özel bir yere sahip olan “ile”, bağlaç görevindeyken çoğunlukla “ve” anlamı taşır. “Ece ile Mert geldi.” cümlesinde iki ismi, “Roman ile hikâyenin ortak yönleri vardır.” cümlesinde ise aynı görevde kullanılan iki tür adını birbirine bağlamıştır. “İle” sözcüğünü doğru sınıflandırmak için … Devamını oku
akat bağlacı, aralarında karşıtlık, uyuşmazlık veya beklentiye aykırılık ilişkisi bulunan sözcükleri ve cümleleri birbirine bağlar. “Çok çalıştı fakat istediği sonucu alamadı.” cümlesinde çalışmanın başarı getireceği düşünülmüş, ikinci yargıda ise bu beklentinin gerçekleşmediği belirtilmiştir. Türkçede sık kullanılan bağlaçlar arasında bulunan “fakat”, özellikle yazılı ve daha resmî anlatımlarda tercih edilir. Cümledeki görevini doğru belirlemek için sözcüğün biçiminden … Devamını oku
Ve bağlacı; eş görevli sözcükleri, sözcük gruplarını veya anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan yardımcı bir sözcüktür. Bağlaçlar arasında günlük dilde en sık kullanılanlardan biri olan “ve”; sıralama, birliktelik, ekleme ve art arda gerçekleşme gibi anlamlar oluşturabilir. “Ece ve Mert geldi.” cümlesinde iki ismi, “Kapıyı açtı ve içeri girdi.” cümlesinde ise birbiriyle ilişkili iki yargıyı bağlamıştır. … Devamını oku
Bağlaçlar; eş görevli sözcükleri, sözcük gruplarını veya anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan yardımcı sözcüklerdir. Dil Bilgisi içinde önemli bir yere sahip olan bağlaçlar, bağladıkları unsurlar arasında sıralama, karşıtlık, neden, açıklama, seçenek ve pekiştirme gibi anlam ilişkileri kurar. “Ali ve Ece geldi.” cümlesindeki “ve” iki ismi birbirine bağlarken “Gelmek istedim ama vaktim yoktu.” cümlesindeki “ama”, iki … Devamını oku
İlgi zamiri, daha önce söylenen ya da anlamdan kolayca çıkarılabilen bir ismin tekrar edilmesini önleyen “-ki” ekidir. Özellikle isim tamlamalarında tamlanan durumundaki varlığın yerini tutar. “Benimki”, “seninki”, “onunki”, “bizimki”, “sizinki” ve “onlarınki” gibi sözcüklerde bulunan “-ki”, ilgi zamiri görevindedir. Örneğin “Benim çantam siyah, seninki mavi.” cümlesindeki “seninki”, “senin çantan” anlamına gelir. İlgi zamiri, Zamirler konusu … Devamını oku
Dönüşlülük zamiri, cümlede yapılan işin yeniden özneye döndüğünü veya kişinin doğrudan kendisini anlattığını gösteren zamir türüdür. Türkçede dönüşlülük zamiri “kendi” sözcüğüyle kurulur; bu sözcük kişi ekleri aldığında “kendim”, “kendin”, “kendisi”, “kendimiz”, “kendiniz” ve “kendileri” biçimlerine dönüşür. Bu yapılar, kişiyi özellikle vurgulamak, eylemin özne tarafından bizzat yapıldığını belirtmek ya da öznenin kendi üzerinde gerçekleşen bir durumu … Devamını oku