“Çocuk” ve “yağmur” sözcüklerine yalnızca ünlüleri açısından bakalım: çocuk → o-uyağmur → a-u İki sözcükte de ikinci ünlü u olmasına rağmen “çocuk” küçük ünlü uyumuna uyar, “yağmur” ise uymaz. Bunun nedeni, ikinci ünlünün ne olduğundan çok hangi ünlüden sonra geldiğiyle ilgilidir. “Çocuk” sözcüğündeki yuvarlak odan sonra dar-yuvarlak u gelebilir. “Yağmur”da ise düz adan sonra yuvarlak … Devamını oku
“Kapılar”, “çocukluk” ve “gözlük” sözcüklerine baktığımızda ünlülerin gelişigüzel sıralanmadığını görürüz: kapılar → a-ı-açocukluk → o-u-ugözlük → ö-ü İlk iki sözcükte yalnızca kalın, son sözcükte ise yalnızca ince ünlüler bulunur. Bu düzen büyük ünlü uyumu olarak adlandırılan ses kuralıyla ilgilidir. Fakat konuyu öğrenirken yalnızca “kalın ünlüden sonra kalın, ince ünlüden sonra ince ünlü gelir” demek yeterli … Devamını oku
Konuşurken sözcükleri tek parça hâlinde değil, ses bakımından daha küçük bölümler oluşturarak söyleriz. Örneğin “kalem” sözcüğü ka-lem, “öğrenci” sözcüğü ise öğ-ren-ci biçiminde hecelere ayrılır. Bir solukta çıkarılan ses veya ses topluluğuna hece denir. Türkçede hecenin temelini ünlüler oluşturur. Her hecede bir ünlü bulunduğu için bir sözcüğün hece sayısını bulmanın en pratik yolu sözcükteki ünlüleri belirlemektir. … Devamını oku
Türkçede b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z olmak üzere 21 ünsüz vardır. Günlük kullanımda sessiz harfler olarak da adlandırılan ünsüzler, çıkarılırken hava akımının ses yolunda bir engelle karşılaşmasıyla oluşur. Türk Dil Kurumu da Türkçedeki ünsüz sayısını 21 olarak verir. Ünsüzleri … Devamını oku
Türkçede a, e, ı, i, o, ö, u, ü olmak üzere sekiz ünlü vardır. Günlük kullanımda sesli harfler olarak da adlandırılan bu harfler, sözcüklerin ses ve hece yapısının temel unsurlarındandır. Ünlüler yalnızca sekiz harfi ezberleyerek öğrenilmez. Her ünlü; kalın veya ince, düz veya yuvarlak, geniş veya dar olma özelliği taşır. Örneğin a kalın, düz ve … Devamını oku
“Burun” sözcüğüne -u eki getirildiğinde burunu değil, burnu deriz. “Kitap” sözcüğü aynı eki aldığında kitapı değil, kitabı olur. “Başla” fiili şimdiki zaman eki aldığında ise başlayor yerine başlıyor biçimine dönüşür. burun + u → burnukitap + ı → kitabıbaşla + yor → başlıyor Bu değişiklikler rastgele değildir. Türkçedeki seslerin özellikleri, sözcük içindeki dizilişleri, birbirleriyle kurdukları … Devamını oku