Yer yön zarfı, fiilde bildirilen hareketin hangi yöne doğru gerçekleştiğini gösteren sözcüktür. “Çocuk içeri girdi.” cümlesindeki “içeri”, girme eyleminin yönünü belirttiği için yer-yön zarfıdır. İçeri, dışarı, ileri, geri, aşağı, yukarı, öte ve beri bu görevde kullanılabilen temel sözcüklerdir. Ancak yön bildiren her sözcük, kullanıldığı her cümlede zarf değildir. Özellikle hâl eki alan yön sözcükleriyle ek … Devamını oku
Zaman zarfı, fiilde bildirilen işin, oluşun veya hareketin gerçekleşme zamanını gösteren sözcüktür. “Dün seni aradım.” cümlesindeki “dün”, arama eyleminin ne zaman yapıldığını belirttiği için zaman zarfıdır. Ancak bir kelimenin zaman anlamı taşıması, her cümlede zarf olduğu anlamına gelmez. Sözcüğün fiili mi yoksa ismi mi etkilediği mutlaka incelenmelidir. Bu ayrım, Zarflar konusunda ele alınan görev ilişkisini … Devamını oku
Durum zarfı, bir fiilin veya fiilimsinin nasıl gerçekleştiğini; hangi biçimde, hangi tutumla ya da ne ölçüde yapıldığını bildiren sözcüktür. “Çocuk yavaşça yürüdü.” cümlesinde “yavaşça”, yürüme eyleminin gerçekleşme biçimini açıkladığı için durum zarfıdır. Zarflar içerisinde incelenen bu sözcükler çoğunlukla “nasıl?” sorusuna cevap verir. Ancak bir sözcüğün durum zarfı sayılması için yalnızca bu soruya cevap vermesi yeterli … Devamını oku
Belgisiz zamir, hangi varlığın veya kişinin yerini tuttuğu kesin olarak bilinmeyen zamirdir. “Öğrencilerin bazıları bahçeye çıktı.” cümlesindeki “bazıları” sözcüğü, hangi öğrencilerden söz edildiğini açıkça belirtmeden isimlerin yerine kullanılmıştır. Türkçedeki zamirler, isimlerin yerini tutarak gereksiz tekrarları önler. Belgisiz zamirler de kişi veya varlıkları kesin biçimde göstermeden karşılar. Bu sözcüklerin doğru anlaşılması, özellikle belgisiz sıfatlarla karıştırılmalarını önler … Devamını oku
İşaret zamiri, varlıkların adını söylemeden onları işaret yoluyla karşılayan zamir türüdür. Türkçede “bu”, “şu”, “o”, “bunlar”, “şunlar” ve “onlar” gibi sözcükler bir ismin yerine kullanıldığında işaret zamiri olur. “Masadaki kitabı bana uzat.” demek yerine “Şunu bana uzat.” dediğimizde “şunu” sözcüğü “kitap” isminin yerini tuttuğu için işaret zamiridir. İşaret zamirlerini doğru öğrenmek, Zamirler konusunu kavramayı ve … Devamını oku
Kişi zamiri, insan adlarının yerine kullanılan zamir türüdür. Türkçede “ben”, “sen”, “o”, “biz”, “siz” ve “onlar” sözcükleri kişi adlarını tekrar etmeden anlatımı sürdürmemizi sağlar. “Ayşe bugün okula gelmedi. Ayşe hastaymış.” demek yerine “Ayşe bugün okula gelmedi. O hastaymış.” dediğimizde “o” sözcüğü Ayşe’nin yerine geçtiği için kişi zamiri olur. Kişi zamirlerini doğru öğrenmek, Zamirler konusunu anlamayı … Devamını oku
Sıfat tamlamaları, Dil Bilgisi konusu içinde yer alan ve Türkçede en sık kullanılan tamlama türlerinden biridir. Bir ismin önüne gelen sıfatla birlikte oluşturduğu bu yapılar, isimleri nitelemek veya belirtmek amacıyla kullanılır. Güzel ev, bu kitap, üç öğrenci, bazı insanlar gibi ifadelerde sıfat ve isim birlikte kullanılarak sıfat tamlaması oluşturur. Bu konu, Sıfatlar ve İsim Tamlamaları … Devamını oku
Kesir sayı sıfatı, bir ismin miktarını tam sayı yerine kesirli bir değerle belirten sayı sıfatı türüdür. “Yarım ekmek”, “çeyrek altın”, “bir buçuk saat”, “üçte iki çoğunluk” gibi kullanımlarda kesir bildiren ifadeler, kendilerinden sonra gelen ismin ne kadar olduğunu gösterir. Bu nedenle kesir sayı sıfatı, Sayı Sıfatı konusunun önemli alt başlıklarından biridir. Türkçede sayı sıfatları yalnızca … Devamını oku
Topluluk sayı sıfatı, birden fazla varlığın aynı anda doğduğunu veya birlikte bir topluluk oluşturduğunu belirten sıfat türüdür. “İkiz kardeşler”, “üçüz bebekler” ve “dördüz çocuklar” sözlerinde geçen “ikiz”, “üçüz” ve “dördüz” sözcükleri bu görevde kullanılmıştır. Sayı sıfatı çeşitlerinden biri olan bu sözcükler, varlıkların yalnızca sayısını değil, aralarındaki birliktelik ilişkisini de gösterir. Ancak “ikiz” ve “üçüz” gibi … Devamını oku
Üleştirme sıfatı, isimleri eşit şekilde paylaştırma anlamıyla belirten sayı sıfatı türüdür. Türkçede “birer”, “ikişer”, “üçer”, “dörder” gibi kelimelerle kullanılır. Bu sıfatlar, bir varlığın kişi veya gruplara kaçar tane düştüğünü gösterir. Sayı Sıfatı içinde yer alan üleştirme sıfatı, özellikle “kaç?” ve “kaçar?” sorularının karıştırıldığı durumlarda önem kazanır. Bu yazıda üleştirme sıfatının ne olduğunu, nasıl bulunduğunu, diğer … Devamını oku