“Sabah erkenden kalktım ve kahvaltımı hazırladım.” cümlesinde iki ayrı temel yargı vardır: kalktım ve hazırladım. Bu yargılar birbirinden kopuk değildir; “ve” bağlacı onları aynı yapı içinde birbirine bağlar. Bağlı cümlenin mantığı ilk bakışta oldukça basit görünür. Ancak cümlede ve, ama, fakat, çünkü gibi bir bağlacın bulunması, o cümlenin mutlaka bağlı olduğu anlamına gelmez. Önemli olan … Devamını oku
“Çocuk uyudu.” cümlesinin basit olduğunu anlamak zor değildir. Peki “Dün akşam saatlerinde şehrin yüksek kesimlerinde yoğun bir sis vardı.” cümlesi de basit olabilir mi? Evet. Çünkü bir cümlenin basit olması, onun kısa veya az sözcüklü olması anlamına gelmez. Buradaki “basit” sözcüğü cümlenin anlamını ya da anlatım düzeyini değil, yapısını belirtir. Basit cümle, tek yüklemi bulunan … Devamını oku
“Öğrenciler bahçede oynuyor.” “Öğrenciler zil çalınca bahçeye çıktı.” “Zil çaldı, öğrenciler bahçeye çıktı.” “Zil çaldı ve öğrenciler bahçeye çıktı.” Bu dört cümle birbirine yakın olayları anlatıyor; ancak kuruluşları aynı değil. İlkinde tek yüklem vardır ve yan cümlecik yoktur. İkincisinde temel cümleye bağlı bir yan cümlecik bulunur. Üçüncü örnekte iki cümle virgülle sıralanmış, sonuncuda ise cümleler … Devamını oku