Sözlü Edebiyat Nedir?

SÖZLÜ EDEBİYAT

İslamiyet öncesi sözlü edebiyat; adından da anlaşılacağı gibi Türklerin yazıyı kullanmadan önceki dönemlerindeki edebiyatına SÖZLÜ EDEBİYAT denilir..Bu dönemde “Ozan” adı verilen şairler ” kopuz “ adı verilen saz eşliğinde şiir söyler ve destan okurlardı.Bu şiir söylemeler ve destan okumalar ilk zamanlarda dini törenlerde görülse de daha sonraları din dışı konularda sosyal etkinliklerde de gelişmiş, kulaktan kulağa, kuşaktan kuşağa yayılmış tarih boyunca kaybolmadan söylenen bir şiir geleneği oluşmuştur.

Sözlü Edebiyatın Özellikleri

  • Nazım şekilleriyle, kullanılan ölçüyle tamamen ulusal bir edebiyattır.
  • Şiirler “ozan, baksı, kam” denen şairler tarafından “kopuz’ denen bir saz eşliğinde söylenirdi.
  • Şiirler ulusal ölçümüz hece ile, hecenin de daha çok 7’li, 8’li ve 11’li ölçüsüyle söylenmiştir.
  • Şiirlerde daha çok yarım uyak ve redif kullanılmıştır.
  • Şiirlerde kullanılan nazım birimi dörtlüktür.
  • Dil, gelişim aşamasında olduğundan sözcük sayısı bakımından zengin değildir. Aynı zamanda yabancı dillerin etkisine de kapalıdır. Türkçede yabancı dillerin etkisi bu dönemde görülmemektedir.
  • Bu dönemin ürünleri sav, sagu, koşuk ve destanlardır.
  • Şiirler sığır denen av törenlerinde, şölen denen ziyafetlerde ve yuğ denen, ölen bir kişinin ardından yapılan törenlerden doğmuştur.
  • Şiirlerde kahramanlık, yiğitlik, savaş, doğa ve aşk konuları işlenmiştir.