İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatının Genel Özellikleri

Bilinmeyen dönemlerden Türklerin İslamiyet’i kabulüne kadar geçen dönemde üretilen edebiyattır. Atlı ve göçebe Türk kültürünün izlerini taşıyan bu dönemde savaş, ölüm,aşk,yiğitlik konuları sıklıkla işlenmiştir. İslamiyet öncesi Türk edebiyatında “ destanlar “yoğun olduğundan bu döneme ‘Destan Dönemi ‘ de denilmektedir.

Türk edebiyatında İslam öncesi döneme ait yazılı ürün yok denilecek kadar azdır.Sözlü edebiyat ürünleri birtakım dini törenlerden ve av eğlencelerinden doğmuştur.

Eski Türkler sürgün avlarına “sığır”, yas (ölüm) törenlerine “yuğ”, genel kurban törenlerine de “şölen” adını verirlerdi. Bu törenleri “şaman, ozan, kam, baksı, oyun” diye bilinen kişiler yönetirdi. Bu törenleri yöneten kişiler “kopuz” adı verilen saz eşliğinde şiirlerini söylerlerdi. Bu kişiler şair olmalarının yanı sıra büyücülük, hekimlik, müzisyenlik görevlerini yaparlardı.

İslamiyet öncesi Türk edebiyatının sözlü ürünleri “koşuk, sagu, destan, sav biçiminde sıralanabilir. Koşuk, sagu ve destanlar şiir türündedir.

İslamiyet öncesi Türk Edebiyatının Genel Özellikleri :

1-) Bilinmeyen dönemlerden Türklerin İslamiyet’i kabulüne kadar devam etmiş 11. Yüzyılın ortalarına kadar sürmüştür.

2-) Ölçü, biçim, söyleyiş bakımından yabancı etkilerden uzak kalmış, yabancı sözcüklere rastlanmayan öz Türkçe ile oluşturulmuş milli bir edebiyattır.

3-) Göçebe kültüre ait , çoğunlukla anonim ürünlerin göründüğü, yazılı eserlerin oldukça az olduğu genellikle sözlü bir edebiyattır.

4-) Şiirler, sığır adı verilen av törenlerinde, yuğ adı verilen yas törenlerinde ve şölen adı verilen toplu ziyafetlerde söylenmiştir

5-) Ölçü, millî ölçümüz olan “hece’ ölçüsüdür ve bunların 7’li, 8’li ve 11’li olanları tercih edilmiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir